Watsons Türkiye, "Watsons İyilik Hareketi" çatısı altında yürüttüğü tüm sürdürülebilirlik çalışmalarını kapsayan ilk raporunu yayımladı. Çevresel, toplumsal ve ekonomik sürdürülebilirlik alanlarını ele alan raporda, şirketin sera gazı emisyonlarını düşürme, sorumlu tüketimi teşvik etme ve sürdürülebilir ürün yelpazesini genişletme çabaları yer alıyor. Watsons Türkiye İlk Sürdürülebilirlik Raporunu Yayımlayarak Sektöre Öncülük Ediyor Sürdürülebilirlikte Sektöre Öncülük Ediyor Güzellik ve kişisel bakım perakende sektöründe sürdürülebilirlik alanında öncü olan Watsons Türkiye, bu ilk raporuyla sektördeki diğer firmalara da ilham kaynağı olmayı hedefliyor. "Watsons İyilik Hareketi" çerçevesinde hazırlanan raporda, şirketin 3 ana başlık altında gerçekleştirdiği sürdürülebilirlik çalışmaları detaylı bir şekilde anlatılıyor: 1- Çevresel Sürdürülebilirlik: · Sera gazı emisyonlarını 2030 yılına kadar %50,4 oranında azaltma hedefi: Watsons Türkiye, sera gazı emisyonlarını 2018 yılı baz alınarak 2030 yılına kadar %50,4 oranında azaltmayı taahhüt ediyor. · Geri dönüştürülmüş plastik kullanımı: Şirket, 2025 yılına kadar plastik ambalajlarında en az %20 geri dönüştürülmüş plastik içerik kullanmayı hedefliyor. 2022 yılında yürütülen geri dönüşüm ve geri kazanım çalışmalarıyla 78 ton atık geri dönüştürülerek 1 milyon TL tasarruf edildi. · “Watsons İyilik Hareketi Ormanlarımızı Büyütmeye Çağırıyor” projesi: 2022 yılında TEMA Vakfı ve ÇEKÜL iş birliği ile 76.580 fidan bağışlandı. Hedef 2030 yılına kadar 1 milyon fidan bağışı yapmak. 2- Toplumsal Sürdürülebilirlik: Hayvan refahı çalışmaları: "Watsons İyilik Hareketi Hayvan Sevgisini Büyütmeye Çağırıyor" projesi ile 2019'dan beri "Pati Dostu Watsons" uygulamasıyla hayvansever müşterilere ulaşıyor. Hedefi, 2030 yılına kadar 200 mağazaya kedi ve köpekler için kulübe, mama ve su kapları yerleştirilmesi Kadın çalışan oranı ve kadın kooperatiflerinin ürünlerine destek ile ekonomik sürdürülebilirliğe katkı Kadınların çalışma hayatında aldıkları destekler, onların gerek ekonomik gerekse psikolojik mücadelesinde önemli bir yere sahip. Watsons, kadın çalışan oranı ve kadın kooperatifleriyle gerçekleştirdiği iş birlikleriyle bu konuda da güçlü adımlar atıyor. 2022 yılında kadın çalışan oranının %80'e, kadın yönetici oranının ise %57'ye ulaştığı “Watsons İyilik Hareketi Kadın İstihdamını Artırmaya Çağırıyor” projesi kapsamında Watsons, kadın çalışan oranı %50'nin altında olan firmaları ziyaret ederek bu alana yatırıma da teşvik ediyor. 3- "Ekonomik Sürdürülebilirlik"te Sürdürülebilir Yaşam Ürünlerine Destek Sera gazı emisyonlarını düşürme, sorumlu tüketimi teşvik etme ve sürdürülebilir ürün yelpazesini genişletme gibi taahhütler ve attığı adımlarla Watsons Sürdürülebilirlik çalışmalarına bütünsel bir yaklaşım sunuyor. 2022'de %45 RSPO (Roundtable on Sustainable Palm Oil) sertifikalı ürün oranı Müşterilere 450'den fazla sürdürülebilir yaşam ürünü sunma Sürdürülebilir yaşam ürün yelpazesini her yıl genişletme hedefi Plastik tüketimini azaltma taahhüdü ile her yıl yeni hedeflerle yeşil adımları büyüteceğinin altını çiziyor. Sürdürülebilirlik Raporu hakkında değerlendirmede bulunan Watsons Türkiye Genel Müdürü Mete Yurddaş, “Bilinçli tüketiciliğin, çevre yönetiminin ve toplumsal kaygıların ön safhalarda yer aldığı bir çağda şirket olarak, sorumlu kurumsal uygulamaları ve sürdürülebilir bir geleceğe olan bağlılığı misyon edindik. Sürdürülebilirliğe olan sarsılmaz bağlılığımızı sergilemekle kalmayıp aynı zamanda bu hayati alandaki başarılarımızı, karşılaştığımız zorlukları ve geleceğe yönelik hedeflerimizi özetleyen kapsamlı bir belge olan ‘Watsons Türkiye Sürdürülebilirlik Raporu 2022'yi sunmaktan gurur duyuyoruz. Türkiye'nin önde gelen güzellik ve kişisel bakım perakendecisi olarak faaliyetlerimizin, çevre, çalışanlarımızın refahı, hizmet verdiğimiz toplumlar ve ekonomi üzerinde oluşturabileceği etkinin farkındayız. Bu rapor, karbon ayak izimizi en aza indirmeye, toplumsal refahı artırmaya ve yaşadığımız dünyaya olumlu katkıda bulunmaya yönelik sürekli çabalarımızın bir kanıtıdır. Raporda, tüm iş süreçlerimizde ve operasyonlarımızda atıkları azaltmaya, kaynakları korumaya ve sürdürülebilir uygulamaları teşvik etmeye yönelik devam eden girişimlerimiz yer alıyor. Ayrıca çalışanlarımıza, müşterilerimize ve paydaşlarımıza sürdürülebilirlik, şeffaflık ve sorumluluk kültürünü benimsetmek için ‘İyilik Hareketi' kapsamında yürüttüğümüz projelerimiz de bulunuyor. Sürdürülebilirlik raporumuzla sürekli iyileştirme taahhüdümüzü vurgulayarak sürdürülebilirlik çabalarımıza ilişkin şeffaf ve dürüst bir açıklama sunmayı amaçlıyoruz” ifadelerini kullandı. Watsons Türkiye Sürdürülebilirlik Raporu 2022, şirketin resmi web sitesi ve https://www.watsons.com.tr/surdurulebilirlik-hedefleri adresinden erişilebilir.

Kişisel bakım ürünlerinde çevreci inovasyonlarıyla dikkat çeken Wild, artık global bir devin çatısı altında. Unilever’in bu çarpıcı satın alması, banyolardaki tek kullanımlık plastiklere karşı verilen mücadelede yeni bir sayfa açarken, “sürdürülebilirlik” kavramını da yeniden tartışmaya açıyor. Wild’ın kuruluş vizyonu, tek kullanımlık plastik ambalajlara alternatif oluşturmakla kalmadı; aynı zamanda tüketiciye yüklenmeyen bir geri dönüşüm modeliyle fark yarattı. Deodoranttan duş jeline kadar birçok ürünü yeniden doldurulabilir kapsüllerde sunan marka, First Mile gibi iş birlikleriyle kullanılmayan kutuları toplayıp geri dönüşüm sürecine dahil etti. Bazı ürünlerde kullanıcıya evde bile ayrıştırma imkânı tanıyan tasarımlar geliştirildi. Bambu bazlı refill’ler, parçalanabilir kutular ve yeniden kullanıma elverişli karton ambalajlar ise markanın çevresel iddiasının bir parçasıydı. Bugüne kadar yaklaşık 750 tonluk tek kullanımlık plastik kullanımının önüne geçtiği belirtilen bu model, şimdi küresel çapta bir oyuncunun elinde daha geniş kitlelere ulaşma fırsatı buluyor. Peki bu gelişme, sürdürülebilirliğin ölçeklenebilirliği mi, yoksa “yeşil strateji” adı altında raflara taşınan bir başka büyüme politikası mı? Unilever, 2030’a kadar tüm ambalajlarını yeniden kullanılabilir veya geri dönüştürülebilir hale getirmeyi hedeflediğini açıklıyor. Ayrıca refill istasyonları kurma gibi daha radikal dönüşüm adımları da gündemde. Ancak şirketin geçmişte 2025 sürdürülebilirlik hedeflerini sessizce geri çekmesi, kamuoyunda soru işaretleri yaratmış durumda. Wild’ın kurucuları Freddy Ward ve Charlie Bowes-Lyon ise bu yeni dönemi, “daha fazla yatırım, daha fazla kullanıcıya erişim ve daha yüksek etki” olarak tanımlıyor. Ancak bu etkinin yönü önemli: Refilleşme süreci, markanın kurucu vizyonunu mu taşıyacak, yoksa endüstriyel büyüme döngüsüne entegre olup özünden uzaklaşacak mı? Refill Devrimi Başladı mı? Bu satın alma, refill ve yeniden kullanım çözümlerinin ana akıma taşınması açısından kritik bir dönüm noktası olabilir. Yeni nesil tüketiciler, sürdürülebilirlik vaatlerini sadece ambalaj tasarımında değil, alışveriş deneyiminin bütününde görmek istiyor. Dolayısıyla gerçek dönüşüm, yalnızca ürün formatıyla değil, tedarik zinciri yönetimi, dağıtım stratejisi ve tüketici davranışlarını dönüştürme becerisiyle mümkün. Eğer Unilever, bu modeli sadece vitrinsel bir farklılık olarak değil, iş modeline entegre bir yapı olarak görürse, refill formatı sektörde yeni bir norm haline gelebilir. Aksi halde bu adım, sürdürülebilirlikten çok, iyi kurgulanmış bir pazarlama stratejisinin parçası olmaktan öteye gidemez.

Sağlık-güzellik perakendecisi Watsons, ClimatePartner ortaklığını 10 ülkeye yayarak 4 000 tonluk CO₂ denkleştirme taahhüdü açıkladı AS Watson Group’un perakende markası Watsons, 22 Nisan Dünya Günü’nde yaptığı duyuruyla ClimatePartner ile yürüttüğü karbon denkleştirme girişimini genişletti. Şirket, seçili “Sustainable Choice” ürünlerinin her satın alımında 4.000 tonun üzerinde karbon emisyonunun önlenmesi amaçlanıyor. 30 ürün serisi, 10 pazar Watsons, 2023 yılında başlattığı bu iş birliğiyle ilk aşamada 7 ürün serisini kapsayan bir girişim başlatmıştı. Yeni dönemde bu kapsam 30 ürün serisine çıkarıldı. Girişim yalnızca Türkiye ile sınırlı kalmayarak Hong Kong, Malezya, Filipinler, Tayvan, Tayland, Singapur, Vietnam, Endonezya ve GCC ülkelerindeki mağazaları da kapsıyor. Şirket ayrıca, Türkiye'de hayata geçirdiği “Watsons İyilik Hareketi” kapsamında çevresel ve toplumsal sorumluluk projelerine ağırlık veriyor. Kadın emeğini desteklemeye yönelik projeler çerçevesinde Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV) iş birliğiyle kadın kooperatiflerinin ürünleri mağazalarda kâr amacı güdülmeden satışa sunuluyor. Kadın çalışan oranının %82 olduğu belirtilen Watsons Türkiye, iş ortaklarında da kadın istihdamını artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyor. Türkiye’de Ağaçlandırma ve Yenilenebilir Elektrik Çevre alanında ise TEMA Vakfı iş birliğiyle yürütülen fidan dikim kampanyası kapsamında bugüne kadar 420.000 fidanın toprakla buluşturulduğu açıklandı. Şirket, bu sayının 2030 yılına kadar 1 milyona ulaşmasını hedefliyor. Mağaza içi uygulamalarda da sürdürülebilirlik adımları atılıyor. 2024 itibarıyla tüm mağaza operasyonlarında tüketilen elektriğin %100 yenilenebilir kaynaklardan sağlandığı ve mağazalarda enerji izleme sistemlerinin kurulduğu bildirildi. Ayrıca mağaza raflarında sürdürülebilir yaşam ürünleri için özel alanlar oluşturuluyor; bu ürünlerin sayısının 2030 yılına kadar 3.000'e çıkarılması planlanıyor. Şirketin hayvan haklarına yönelik çalışmaları da dikkat çekiyor. Sokak hayvanları için cadde mağazalarının önlerine mama ve su kapları yerleştiriliyor; bu uygulamanın 2030 yılına kadar tüm cadde mağazalarına yayılması hedefleniyor. Ayrıca, 2025 itibarıyla hayvan hakları alanında daha geniş kapsamlı projelerin hayata geçirilmesi planlanıyor. BiModaHayat Görüş Gönüllü karbon pazarına yönelik soru işaretleri Çevre örgütleri, şirketlerin gönüllü karbon kredilerine aşırı bağımlılığının gerçek emisyon azaltımını geciktirebileceği ve piyasadaki şeffaflık eksikliğinin sonuçları belirsiz kıldığı uyarısında bulunuyor. Carbon Market Watch’un Şubat 2025 raporu, kredilerin “kim tarafından, hangi amaçla kullanıldığının” çoğu zaman açıklanmadığını vurguluyor. Şeffaflık Önemli Uzmanlar, perakendecinin mutlak emisyon verilerini ve karbon projelerinin üçüncü taraf doğrulama sonuçlarını periyodik olarak paylaşmasının, hedeflerin inandırıcılığını güçlendireceğini belirtiyor. Watsons ise genişleyen programla müşterileri “daha sürdürülebilir seçeneklere yönlendirmeyi” amaçladığını ifade ediyor. Bu gelişme, küresel perakende sektöründe karbon denkleştirme uygulamalarının büyüdüğü bir dönemde, yöntemlerin çevresel bütünlüğü ne ölçüde desteklediği sorularını yeniden gündeme getiriyor.

Güzellik ve kişisel bakım sektörünün öncü markalarından Watsons, Türkiye’deki 450. mağazasını İstanbul Emaar Square AVM’de, yenilenen ve çevre dostu konseptiyle hizmete açtı. Modern tasarımı, dijital çözümleri ve sürdürülebilir yaşam alanlarıyla dikkat çeken mağaza, ziyaretçilerine ilham veren bir alışveriş deneyimi sunuyor. 10 binden fazla ürün seçeneğiyle zengin bir portföy sunan Watsons Türkiye, fiziksel ve dijital alışveriş deneyimini O+O (Offline + Online) modeliyle bir araya getirerek, müşterilerine çok kanallı ve yenilikçi bir deneyim sağlıyor. Türkiye’nin ilk yeşil Watsons mağazası olma özelliği taşıyan Emaar şubesi, LEED sertifikalı binasında hizmet veriyor. Mağaza, enerji ihtiyacını yenilenebilir kaynaklardan karşılıyor ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Sertifikası (I-REC) ile destekleniyor. Bu sertifika; güneş, biyogaz ve hidroelektrik gibi temiz enerji kaynaklarının kullanımını teşvik ederek karbon emisyonunu azaltmayı hedefliyor. Yeni mağazada yer alan “Sürdürülebilir Yaşam Alanı”, çevreye duyarlı içeriklere ve geri dönüştürülebilir ambalajlara sahip ürünleri öne çıkarıyor. Bu alan, ziyaretçileri daha bilinçli ve sorumlu tüketim alışkanlıklarına yönlendirirken, alışveriş deneyimini de daha anlamlı hale getiriyor. Mağaza tasarımında kullanılan malzemelerden operasyon süreçlerine kadar her detay, çevre dostu ve enerji verimliliği esas alınarak planlandı. Bu yaklaşım, Watsons’ın sadece bir güzellik ve kişisel bakım markası olmanın ötesinde, sürdürülebilir yaşamı destekleyen bir platforma dönüşme hedefini yansıtıyor. Açılışa Doğa İçin Anlamlı Bir Katkı Watsons Türkiye, açılış kapsamında doğaya katkıda bulunacak anlamlı bir projeye de imza attı. “Watsons İyilik Hareketi Ormanlarımızı Büyütmeye Çağırıyor” projesi çerçevesinde TEMA Vakfı iş birliğiyle Muş Yazla Hatıra Ormanı’na, açılışa özel 750 fidan bağışladı. Bu adım, markanın daha yaşanabilir bir gelecek için çevresel sürdürülebilirliğe verdiği önemin somut bir göstergesi. Ayrıca mağazada, Türkiye’de ilk kez hayata geçirilen Watsons Geri Dönüşüm Cihazı bulunuyor. Bu cihaz; plastik, cam, kağıt ve alüminyum ambalajların geri dönüşümüne katkı sağlıyor. Barkodsuz ambalajlar için de özel kutuların yer aldığı bu sistem, 250 kilogramlık kapasitesiyle çevre dostu alışkanlıkları teşvik ediyor. Toplanan atıklar, “Watsons İyilik Hareketi Daha İyi Bir Geleceğe Çağırıyor” projesine katkı sağlıyor. Watsons Türkiye, sürdürülebilirlik yolculuğunu yalnızca yeni mağazasıyla sınırlı tutmuyor. 2024 itibarıyla tüm mağazalarının elektrik ihtiyacını yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılamaya başladı ve Kapsam 2 karbon emisyonunu sıfırladı. Bu dönüşümle 174 bin kWh enerji tasarrufu sağlandı. “Watsons İyilik Hareketi” çatısı altında sürdürülebilir ürünlerin toplam cirodaki payını %13,4’e yükselten marka, şu anda 161 mağazada “Sürdürülebilir Yaşam Köşeleri” kurarak yaklaşık 880 çevre dostu ürünü müşterileriyle buluşturuyor. Watsons Türkiye Genel Müdürü Mete Yurddaş, “20 yıldır sadece ürün satmakla kalmıyoruz; müşterilerimize kendilerini iyi hissedecekleri, ilham veren bir deneyim sunmaya odaklanıyoruz. Yenilenen mağaza modelimizle teknolojiyi, sürdürülebilirliği ve müşteri memnuniyetini merkezimize aldık. Hedefimiz önümüzdeki üç yıl içinde mağaza sayımızı 650’nin üzerine çıkarmak. Türkiye’nin dört bir yanındaki herkesle Watsons’ın ayrıcalıklı dünyasını buluşturmayı sürdüreceğiz. Bu mağazalar, yalnızca alışveriş noktası değil; insanların kendini özel hissedeceği buluşma alanları olacak” diye belirtiyor.

P&G, 13 Temmuz 2025 itibarıyla Target mağazalarında satışa sunulacak yeni saç bakım markası Gemz’i tanıttı. Şirketin açıklamalarına göre Gemz, yaklaşık 14 yıllık bir araştırma ve geliştirme süreci sonunda ortaya çıkan ve suyla aktive olan katı şampuan ve saç kremleriyle kişisel bakım alanına yenilikçi bir alternatif sunmayı amaçlıyor. Gemz’in dikkat çeken özelliği, ürünlerin yalnızca suyla temasta aktive olması ve bu sayede klasik sıvı şampuanlarda bulunan yüksek su oranının formülden çıkarılması. P&G, bu yaklaşımın uzun vadede ambalaj atığını ve taşıma kaynaklı çevresel yükü azaltabileceğini belirtiyor. Altıgen formda tasarlanan ve tek dozluk kullanım kolaylığı sağlayan bu ürünlerin, özellikle hareketli yaşam tarzlarına sahip ve seyahat eden kullanıcılar için pratik bir çözüm sunması hedefleniyor. Şirket, estetik tasarımı ve özelleştirilebilir yapısıyla Z kuşağı tüketicilerine hitap etmek istediğini vurguluyor. “Gemz, saç bakımına sadece bir ürün değil, aynı zamanda kişisel ve değişken bir deneyim olarak yaklaşıyor,” diyen P&G Ar-Ge ekibi, ürünlerin gözenekli ve hızla çözünebilen özel bir matris yapısıyla üretildiğini ifade ediyor. Suyla Aktifleşen Formata Neden Geçiliyor? Gemz’in arkasındaki temel fikirlerden biri, saç bakım ürünlerinin hem bireysel hem de çevresel etkilerini yeniden düşünmek. P&G, su içermeyen ve tek dozluk bu formatın, tüketicilere ürün israfını azaltma ve saç bakım rutinlerini kişisel ihtiyaçlara göre daha kolay uyarlama fırsatı sunabileceğini öne sürüyor. Şirket, aynı zamanda geleneksel sıvı şampuanlarda bulunan dolgu maddelerinden kaçınarak daha yoğun bir formülasyon geliştirmeye çalıştıklarını belirtiyor. Ancak bu yeni sistemin uzun vadeli performansı ve kullanıcı deneyimi, lansman sonrası tüketici geri bildirimleriyle daha net anlaşılabilecektir. Z Kuşağını Merkez Alan Strateji Gemz’in ilk lansman ortağı olarak Target’ın tercih edilmesi, markanın genç tüketici kitlesine erişme hedefini de yansıtıyor. P&G, dijital hikâye anlatımı ve etkileyici pazarlama kampanyalarıyla Z kuşağına ulaşmayı, onları bu yeni formatla tanıştırmayı amaçlıyor. Sürdürülebilirlik Odaklı Bir Yaklaşım P&G, Gemz markasıyla güzellik sektöründe çevresel etkiyi azaltmayı hedefleyen bir adım atmayı planlıyor. Şirket, su kullanımını azaltan formül ve minimum ambalaj yaklaşımıyla ürünlerinin daha sürdürülebilir olabileceğini ifade ediyor. Kaynak: https://www.shopgemz.com/

Türkiye’nin patentli propolis üretiminde öncü markalarından BEE’O, 2025 yılına uluslararası üç ödülle giriş yaptı. Marka, İngiltere ve ABD’de sağlık ve dermokozmetik alanlarında kazandığı ödüllerle dikkat çekti. Doğal Ürünlerle Uluslararası Tanınırlık İngiltere’de düzenlenen Natural Health Trade Summit etkinliğinde, BEE&YOU markasıyla piyasaya sunulan propolisli boğaz spreyi “En İyi Sağlık Ürünü” seçildi. Doğal içeriğiyle öne çıkan ürün, Anadolu propolisi, ham bal ve mentol içeriyor. Hem yetişkinler hem de çocuklar tarafından günlük kullanıma uygun bir formüle sahip olan sprey, ağız hijyenine katkı sunmayı amaçlıyor. Yine İngiltere’deki Natural and Organic Products Expo London fuarında, çocuklara yönelik geliştirilen propolis probiyotik shot ürünü “En İyi Yeni Takviye Ürün” ödülünü aldı. Doğal ve katkısız formülüyle öne çıkan ürün, içerdiği melisa özü ve vişne suyuyla çocukların uyku düzenine katkı sağlarken, içeriğindeki probiyotikler özel bir taşıyıcı teknolojiyle formüle edilmiş. ABD’den Dermokozmetik Alanında Ödül ABD merkezli bir dermokozmetik yarışmasında ise BEE’O’nun C vitaminli aydınlatıcı serumu, kendi kategorisinde gümüş ödül aldı. Serum, propolis, arı sütü, stabilize C vitamini ve hyaluronik asit gibi içerikleriyle cilt tonunu eşitlemeye ve nemlendirmeye yönelik bir formül sunuyor. Kurucuya Sosyal Katkı Ödülü Şirketin kurucusu Dr. Aslı Elif Tanuğur Samancı da, Türkiye’de bu yıl düzenlenen Kent ve Yaşam Ödülleri kapsamında “İnsanlığa Katkı Ödülü”ne layık görüldü. Samancı, bu ödüle bilim temelli ürün geliştirme çalışmaları, doğaya duyarlı üretim yaklaşımı ve arıcılık ekosistemine yönelik sürdürülebilir katkıları nedeniyle değer görüldü. Sözleşmeli Arıcılık ve Patentli Teknolojiyle Üretim BEE’O, geliştirdiği patentli özütleme yöntemiyle propolisin içeriğini koruyarak daha verimli kullanıma olanak tanıyor. Ayrıca markanın benimsediği sözleşmeli arıcılık modeli, arıcılara alım garantisi sunarak üretimin sürdürülebilirliğini destekliyor. Şirket bugün 10.500 m²’lik üretim alanında, gıda, sağlık takviyesi, dermokozmetik ve tıbbi cihaz kategorilerinde üretim yapıyor ve 37 ülkeye ihracat gerçekleştiriyor. Yerli Üretim, Küresel Etki BEE’O’nun 2025’te elde ettiği ödüller, yerli üretimin uluslararası rekabet gücünü gösteren örneklerden biri. Marka, Anadolu’ya özgü arı ürünlerini biyoteknolojik yöntemlerle işleyerek hem sağlık hem de kozmetik sektöründe küresel ölçekte görünürlük kazanıyor.

Ankara'da temizlik işçilerinin fark ettiği birkaç kitap, yıllar içinde binlerce insanın bilgiye erişimini destekleyen bir dayanışma hikâyesine dönüştü. Bir kitabın hikâyesi çöpe atıldığında bitmek zorunda mı? Bir düşünün. Bir zamanlar heyecanla satın alınmış, sayfalarının altı çizilmiş, belki birkaç kez okunmuş bir kitap, günün birinde artık ihtiyaç duyulmadığı düşünülerek çöpe bırakılıyor. Oysa o kitabın hikâyesi henüz bitmemiş olabilir. Ankara'nın Çankaya ilçesinde çalışan temizlik işçileri, tam da bu düşünceyi gerçeğe dönüştüren bir girişime imza attı. Günlük işlerini yaparken çöp konteynerlerinin yanına bırakılmış kitapları fark eden işçiler, onları atık olarak görmek yerine yeniden okunabilecek eserler olarak değerlendirdi. Toplanan kitaplar ayrıştırıldı, temizlendi, gerektiğinde bakımdan geçirildi ve raflarda yerini aldı. Böylece sıradan bir atık toplama sürecinde başlayan küçük bir farkındalık, yıllar içinde binlerce kitabı okurlarla buluşturan bir kütüphaneye dönüştü. Bu hikâyenin en dikkat çekici tarafı ise yalnızca kitapların kurtarılması değil. Kitapları kurtaran insanların, aynı zamanda onlar için yeni bir yaşam alanı ve kültürel paylaşım ortamı oluşturmasıydı. Bir tuğla fabrikasının raflarında başlayan ikinci hayat Hikâyenin merkezinde Ankara'nın İmrahor bölgesindeki eski bir tuğla fabrikası bulunuyor. Bir dönem üretim yapılan, daha sonra kullanım dışı kalan yapı restore edilerek Çankaya Belediyesi'nin temizlik şantiyesine dönüştürüldü. Bu alan, yüzlerce temizlik çalışanının günlük çalışma hayatının bir parçası haline gelirken beklenmedik bir kültürel dönüşüme de ev sahipliği yaptı. İşçiler, atılan kitapları biriktirerek şantiye içerisinde bir kütüphane oluşturdu. Romanlardan tarih kitaplarına, ansiklopedilerden dünya klasiklerine kadar farklı kategorilerdeki eserler, yeniden okurların karşısına çıktı. 2017'de yayımlanan haberlerde işçilerin mola saatlerinde kitap okudukları, eserleri evlerine ödünç alabildikleri ve kütüphanede satranç oynayabildikleri anlatılıyordu. Böylece yalnızca kitaplar değil, eski bir endüstriyel yapı da yeni bir işleve kavuşmuş oldu. Bu iki dönüşüm, aynı sürdürülebilirlik ilkesinin farklı yüzlerini gösteriyor. Bir ürünün ya da yapının işlevini kaybetmesi, onun kullanım ömrünün mutlaka sona erdiği anlamına gelmiyor. 3.500 kitaptan 40 bin kitaplık kapasiteye Girişimin büyümesini anlamak için zaman içindeki gelişimine bakmak yeterli. Kütüphanenin Yıllar İçindeki Gelişimi * 2019 tarihli haberde verilen 25 bin rakamı, 2018 sonundaki kitap sayısını ifade ediyor. 2025'te belediye 40 bin kitaplık kapasite bildirdi. Mayıs 2016'da 3.500 kitapla başlayan kütüphane, bağışların da katkısıyla Temmuz 2018'de 20 bin kitaba ulaştı. Anadolu Ajansı'nın Ocak 2019'da yayımladığı habere göre sayı 2018 sonunda 25 bine yükseldi. Ocak 2025'te ise Çankaya Belediyesi, İşçi Kütüphanesi'nin 40 bin kitaplık kapasiteye ulaştığını açıkladı. Bu büyüme, başlangıçta bir grup çalışanın inisiyatifiyle hayata geçen girişimin, toplumsal destekle nasıl kalıcı bir kültür projesine dönüşebildiğini gösteriyor. Kütüphane, kitapların yeniden kullanıldığı bir mekândan daha fazlası Proje, ilk aşamada temizlik işçilerinin ve ailelerinin yararlandığı bir okuma alanıydı. Zamanla herkesin ziyaret edebileceği bir kütüphaneye dönüştü. Çalışanların çocukları için özel bir bölüm oluşturuldu; kitap bağışları ve ziyaretler girişimin toplumsal etkisini genişletti. Burada dikkat çekici bir başka konu da kütüphanenin çalışma hayatıyla kurduğu ilişki. Çünkü bir iş yerinde kitaplara erişebilmek, boş zaman geçirmekten daha fazlasını ifade ediyor. Çalışanların kendilerini geliştirmesine, farklı ilgi alanları keşfetmesine ve ortak bir kültürel alan etrafında buluşmasına fırsat yaratıyor. Kütüphanenin gerçek değeri, yalnızca raflarındaki kitapların sayısıyla değil, sunduğu bu erişim imkânıyla da ölçülmeli. Bir çöp kamyonu nasıl gezici kütüphaneye dönüştü? Hikâye, kitapların şantiye binasındaki raflara yerleştirilmesiyle sınırlı kalmadı. Çankaya Belediyesi çalışanları, kitapları kütüphaneye gelemeyen okurlara ulaştırmak amacıyla kullanılmayan bir çöp kamyonunu gezici kütüphaneye dönüştürdü. 2018'de duyurulan proje, 17 farklı kategoride yaklaşık 1.500 kitabı okullara ve farklı yerleşimlere ulaştırmayı amaçlıyordu. Anadolu Ajansı 2019'da gezici kütüphanenin hayata geçirildiğini aktardı. Burada dikkate değer iki sürdürülebilirlik uygulaması bir araya geliyor. İlkinde kullanılabilir durumdaki kitapların ömrü uzatılıyor. İkincisinde ise mevcut bir araç, farklı bir toplumsal ihtiyaca yanıt verecek şekilde yeniden işlevlendiriliyor. Ancak projenin asıl toplumsal yönü, kitapların insanlara ulaşması. Çünkü kütüphaneye erişemeyen bir çocuk için kitabın bulunduğu yer kadar, ona ulaşabilmesi de önemli. Yeniden kullanımın kültürel boyutu Sürdürülebilirlik tartışmalarında geri dönüşüm, çoğu zaman ilk akla gelen çözüm oluyor. Oysa bir ürünün yeniden kullanılması ile malzemesinin geri dönüştürülmesi aynı şey değil. Bir kitabın kâğıda dönüştürülmek üzere işlenmesi geri dönüşümün konusu olabilir. Buna karşılık kitabın temizlenip onarılarak yeniden okunması, doğrudan yeniden kullanımdır. Ankara'daki girişim, ikinci yaklaşımın güçlü bir örneği. Çünkü kullanım değerini koruyan bir kitap, yeniden üretilmesine gerek kalmadan başka bir okuyucuyla buluşabiliyor. Bu yaklaşım, ürünlerin mümkün olduğunca uzun süre kullanımda tutulmasını hedefleyen döngüsel ekonomi anlayışıyla örtüşüyor. Üstelik kitabın fiziksel ömrünün uzatılması, onun içerdiği bilginin ve kültürel birikimin daha fazla insana ulaşmasını da sağlıyor. Bu yönüyle proje yalnızca çevresel değil; kültürel ve sosyal bir sürdürülebilirlik örneği. Ankara'dan dünyaya yayılan bir dayanışma hikâyesi Çankaya Belediyesi temizlik işçilerinin kurduğu kütüphane, yıllar içinde uluslararası medyanın da ilgisini çekti. BBC Türkçe, Aralık 2017'de işçilerin topladığı kitapları ve kütüphanenin kuruluşunu haberleştirdi. Euronews ise Mayıs 2019'da kütüphane ile birlikte çalışanların atık malzemelerden enstrümanlarla oluşturduğu müzik grubunu da ele aldı. Bu müzik grubu, projenin yaratıcı tarafını daha da görünür kılıyor. Kitaplar yeni okurlarına ulaşırken, atılmış nesneler müzik üretiminin bir parçasına dönüşüyor. Böylece aynı çalışma ortamında hem kültürel erişimi artıran hem de yaratıcılığı destekleyen farklı yeniden kullanım uygulamaları gelişiyor. Hikâyenin bugün yeniden uluslararası sosyal medya hesaplarında dolaşıma girmesi, yıllar önce başlayan bu yerel girişimin hâlâ ilgi uyandırdığını gösteriyor. 2025'te bile büyümeye devam eden bir hikâye Projenin yalnızca geçmişte kalmış bir girişim olmadığını gösteren önemli gelişmelerden biri Ocak 2025'te yaşandı. Ankara'da görev yapan farklı ülkelerin büyükelçi eşlerinden oluşan bir heyet, İşçi Kütüphanesi'ni ziyaret ederek 13 farklı dilde kitap bağışında bulundu. Çankaya Belediyesi'nin 31 Ocak 2025 tarihli açıklamasına göre etkinliğe 12 büyükelçinin eşi katıldı. Bağışlar, kütüphanenin uluslararası yayınlarla zenginleşmesine katkı sağladı. Bu ziyaret, yerel ölçekte başlayan bir dayanışma projesinin uluslararası bir paylaşım ve kültürel etkileşim alanına dönüşebildiğinin somut örneklerinden biri. 2026 yılı itibarıyla kütüphanenin güncel kitap sayısına ilişkin daha yeni bir resmî açıklamayı doğrulayamadığımız için 40 bin rakamını 2025'te bildirilen kapasite olarak değerlendirmek daha doğru. Çöpe attıklarımızın değerini kim belirliyor? Bu hikâye, günümüz tüketim kültürüne de önemli bir soru yöneltiyor. Bir nesnenin bizim için işlevini tamamlaması, herkes için değerini kaybettiği anlamına mı geliyor? Moda endüstrisinde de benzer bir durumla karşılaşıyoruz. Artık giyilmeyen bir ceket, kullanılmayan bir çanta ya da gözden çıkarılan bir kumaş, başka birinin hayatında yeni bir işleve kavuşabilir. İkinci el kullanım, onarım, paylaşım ve yeniden tasarım gibi uygulamalar, ürünlerin kullanım süresini uzatmanın farklı yollarını sunuyor. Ankara'daki kütüphane de aynı anlayışın kitaplar üzerinden kurulmuş örneği. Fakat burada dönüşen yalnızca nesneler değil. İnsanların bir şeye bakış açısı da değişiyor. Atık olarak görülen bir kitap, bir çocuk için yeni bir dünyanın kapısını açabiliyor. Kullanım dışı bir fabrika, insanların bir araya geldiği kültürel mekâna dönüşebiliyor. Eski bir kamyon, yeni hikâyelerin taşıyıcısı olabiliyor. 2026 güncellemesi: Çankaya Belediyesi'nin 31 Mart 2026 tarihli duyurusunda İşçi Kütüphanesi ve Gezici Kütüphane, belediyenin hizmet sunduğu 17 kütüphane arasında yer alıyor. Bu da girişimin yalnızca geçmişte kalmış bir haber olmadığını doğruluyor. Kaynaklar https://www.cankaya.bel.tr/rehber/kutuphaneler/isci-kutuphanesi https://kultursanat.cankaya.bel.tr/haberler/cankayada-kutuphane-haftasi-etkinlikleri https://tr.euronews.com/2019/05/29/cankaya-daki-temizlik-iscileri-gezici-kutuphane-ve-muzik-grubu-kurdu https://www.aa.com.tr/tr/yasam/copten-cikan-kitaplarla-kurulan-kutuphane-buyuyor https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/kutuphane-yola-cikacak-1040604

Moda dünyasında kapsayıcılık tartışmaları çoğunlukla beden çeşitliliği ve temsil üzerinden ilerlese de tasarımın çok daha temel bir sorumluluğu bulunuyor. Bu da farklı yaşam deneyimlerine ve fiziksel ihtiyaçlara yanıt verebilmek. Meme Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında Yeni İnci'nin protez sütyen seçeneklerine dikkat çekmesi, iç giyim sektöründe fonksiyonellik, konfor ve kullanıcı odaklı tasarımın önemini yeniden gündeme taşıyor. Moda, uzun yıllar boyunca idealize edilmiş beden ölçüleri ve belirli güzellik anlayışları etrafında şekillendi. Ancak bugün değişen tüketici beklentileri, markaların yalnızca estetik tercihlere değil; yaş, beden yapısı, hareket kabiliyeti ve sağlık süreçlerinin beraberinde getirdiği farklı ihtiyaçlara da odaklanmasını gerektiriyor. Özellikle iç giyim, bu dönüşümün en somut hissedildiği kategorilerden biri. Doğrudan bedenle temas eden ürünlerde tasarımın başarısını yalnızca görünüm değil; kumaş yapısı, kalıp, hareket özgürlüğü ve kullanım kolaylığı da belirliyor. Meme kanseri tedavisi kapsamında ameliyat geçiren kadınların iç giyim ihtiyaçları ise kapsayıcı tasarımın neden önemli olduğunu gösteren örneklerden biri. İç Giyim Sadece Konfor Demek Değil Geleneksel iç giyim perakendeciliğinde ürünler çoğunlukla estetik, silüet ve beden ölçüleri üzerinden sınıflandırılıyor. Oysa kullanıcıların beklentileri her zaman standart beden tablolarıyla sınırlı değil. Farklı fiziksel ihtiyaçlar, hassasiyetler veya ameliyat sonrası değişen beden yapıları, ürün tasarımında başka kriterleri de gündeme getiriyor. Meme ameliyatı sonrasında kullanılabilen özel sütyenlerde yumuşak kumaşlar, ayarlanabilir askılar, uygun destek yapısı ve gerektiğinde protezin yerleştirilebileceği cepler önem kazanabiliyor. Breast Cancer Now'ın Eylül 2026'da güncellediği bilgilendirmeye göre ameliyat sonrası uygun sütyen seçimi, gerçekleştirilen operasyonun türüne ve iyileşme sürecine bağlı olarak değişebiliyor. Bazı kişiler için yumuşak ve telsiz modeller uygun olurken, bazıları için sağlık ekibinin önerdiği farklı destekleyici tasarımlar gerekebiliyor. Bu durum, iç giyim tasarımında tek bir standart çözüm yerine farklı ihtiyaçlara uyarlanabilir seçeneklerin geliştirilmesinin önemini ortaya koyuyor. Yeni İnci'den Farklı Beden İhtiyaçlarına Yönelik Yaklaşım Türkiye iç giyim sektöründe 60 yılı aşkın geçmişi bulunan Yeni İnci de Ekim ayı Meme Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, kadınların bedenlerini tanımalarının ve düzenli sağlık kontrollerini aksatmamalarının önemine dikkat çekiyor. Marka, günlük kullanıma yönelik pamuklu ve dikişsiz modellerinin yanı sıra meme protezi kullanan kadınlara yönelik sütyen seçeneklerini de öne çıkarıyor. Protez sütyenlerde kullanılan cepli yapılar, uygun protezin yerleştirilmesine ve kullanım sırasında sabit tutulmasına yardımcı olabiliyor. Bununla birlikte ameliyat sonrası sütyen veya protez kullanımına ne zaman başlanabileceği, kişinin iyileşme durumuna ve sağlık ekibinin değerlendirmesine bağlı. Yeni İnci Pazarlama Genel Müdür Yardımcısı Pınar Göktürk, farkındalık çalışmaları kapsamında yaptığı değerlendirmede, markanın kadınların kendilerini rahat ve güvende hissetmelerine önem verdiğini belirterek protez sütyen seçenekleriyle ameliyat sonrası farklı ihtiyaçlara yanıt vermeyi amaçladıklarını ifade ediyor. Perakendede kapsayıcılık ürün çeşitliliğinin ötesine geçmeli Kapsayıcı moda yalnızca farklı bedenlerde ürün sunmak anlamına gelmiyor. Bir ürünün nasıl tasarlandığı, nasıl tanıtıldığı ve kullanıcıya hangi alışveriş deneyimiyle ulaştırıldığı da bu yaklaşımın parçalarını oluşturuyor. Örneğin meme ameliyatı sonrasında iç giyim alışverişi yapan bir tüketici açısından ürünün teknik özellikleri kadar doğru beden danışmanlığına ulaşabilmek, ihtiyacını rahatça ifade edebilmek ve uygun alternatifleri değerlendirebilmek de önem taşıyabiliyor. Bu nedenle iç giyim perakendeciliğinde kapsayıcılığı değerlendirirken bazı sorular öne çıkıyor. Markalar farklı fiziksel ihtiyaçları ürün geliştirme süreçlerine ne ölçüde dahil ediyor? Mağaza çalışanları özel ürün kategorileri hakkında yeterli bilgiye sahip mi? Çevrim içi alışverişte ürünlerin kullanım özellikleri açık ve anlaşılır biçimde aktarılıyor mu? Bu sorular, kapsayıcılığın yalnızca bir iletişim mesajı değil, tasarım ve perakende deneyiminin bütününde değerlendirilmesi gereken bir yaklaşım olduğunu gösteriyor. Farkındalık Kampanyalarından Kalıcı Çözümlere Ekim ayı boyunca moda ve güzellik sektöründe çok sayıda marka Meme Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında iletişim çalışmaları gerçekleştiriyor. Ancak farkındalık mesajlarının etkisi, yalnızca kampanya dönemindeki görünürlükle değerlendirilmemeli. Kadınların sağlık bilgilerine güvenilir kaynaklardan ulaşmalarını desteklemek, farklı fiziksel ihtiyaçlara uygun ürün seçenekleri geliştirmek ve alışveriş deneyimlerini daha erişilebilir hale getirmek, markaların yıl boyunca sürdürebileceği çalışmalar arasında yer alıyor. Bu noktada önemli bir bilimsel ayrımı da hatırlatmak gerekiyor. Sütyen kullanmanın veya belirli bir sütyen modeli tercih etmenin meme kanserine neden olduğunu gösteren güvenilir bilimsel kanıt bulunmuyor. Doğru sütyen seçiminin temel amacı kanseri önlemek değil; günlük konforu ve kişisel ihtiyaçlara uygunluğu desteklemek. Meme sağlığında esas olan, bedendeki olağan dışı değişimlere dikkat etmek, gerektiğinde sağlık uzmanına başvurmak ve kişinin yaşına ve risk durumuna uygun taramaları yaptırmak. Moda bedenin değişen ihtiyaçlarına ne kadar hazır? Yeni İnci'nin farkındalık ayı kapsamında gündeme taşıdığı protez sütyen seçenekleri, daha geniş bir tasarım tartışmasına kapı aralıyor. Moda sektörünün geleceğinde kapsayıcılık, yalnızca görsel temsille değil; farklı bedenlerin, yaşam dönemlerinin ve fiziksel koşulların ihtiyaçlarına verilen yanıtlarla da ölçülecek. Bu açıdan bakıldığında iç giyimin geleceği, estetik ile işlevselliği birbirine karşıt iki unsur olarak görmek yerine birlikte ele alan tasarım anlayışında şekillenebilir. Çünkü gerçekten kapsayıcı bir moda anlayışı, bedenleri tek bir kalıba uydurmaya çalışmak yerine tasarımı bedenlerin farklı ihtiyaçlarına uyarlamakla başlıyor. Editörün notu: Bu içerik tıbbi tavsiye niteliğinde değildir. Meme sağlığına ilişkin kontroller ve ameliyat sonrası ürün kullanımı konusunda sağlık uzmanlarının önerileri esas alınmalıdır.

MODA & TASARIM / SANAT / PERAKENDE Beymen'in genç tasarımcıları bir araya getirdiği yarışmada Anadolu'nun estetik hafızası çağdaş çanta tasarımlarına dönüşürken, moda, sanat ve perakende arasındaki ilişki de yeni bir boyut kazanıyor. Moda, geçmişten beslenen ancak sürekli yeniden şekillenen bir yaratıcı alan. Bazen yüzyıllık bir zanaat tekniği, bazen mimari bir detay, bazen de gündelik yaşamın içinde saklı bir kültürel ritüel, çağdaş tasarımın başlangıç noktasına dönüşebiliyor ve bugün lüks moda dünyasında kültürel miras, yalnızca geçmişe duyulan nostaljinin bir parçası olarak değil; tasarım kimliğini, özgünlüğü ve hikâye anlatıcılığını besleyen önemli bir kaynak olarak yeniden ele alınıyor. Türkiye'nin zengin zanaat ve tasarım geçmişi de bu açıdan geniş bir yaratıcı potansiyele sahip. Ancak bu potansiyelin geleceğe taşınması, geçmişin estetik unsurlarını tekrar etmekten çok, onları yeni bir tasarım diliyle yorumlayabilmekten geçiyor. Beymen'in bu yıl hayata geçirdiği Genç Yetenekler Tasarım Yarışması, kültürel miras ile çağdaş lüks tasarımı arasında kurulan ilişkinin güncel örneklerinden biri. İstanbul Modern'de açıklanan yarışma sonuçları, Anadolu'nun tarihsel ve kültürel birikiminin genç tasarımcıların bakış açısıyla nasıl farklı ürünlere dönüşebileceğini ortaya koyuyor. Sadece Bir Çanta Değil Bir çanta yalnızca işlevsel bir moda aksesuarı değildir. Tarih boyunca toplumsal statünün, zanaatkârlığın, gündelik yaşam alışkanlıklarının ve estetik anlayışların taşıyıcısı olmuştur. Beymen'in 8 Kasım 2026'da Beymen Tersane'de açmayı planladığı Timeless Treasures – The Eternal Journey of the Bag sergisi de çantanın tarih boyunca üstlendiği farklı anlamları kültürel miras ve çağdaş tasarım ilişkisi üzerinden incelemeyi amaçlıyor. Projenin temelleri, Beymen'in kuruluşunun 50. yılı kapsamında 2023'te gerçekleştirdiği Golden Opulence projesine uzanıyor. Sergi, kitap ve belgeselden oluşan bu çalışma, Anadolu coğrafyasında lüksün tarihsel gelişimine odaklanıyordu. Yeni sergi ise bu geniş anlatıyı tek bir tasarım nesnesi üzerinden derinleştiriyor: çanta. Genç Yetenekler Tasarım Yarışması'nın bu sergiyle ilişkilendirilmesi, projenin en dikkat çekici taraflarından biri. Çünkü genç tasarımcıların işleri yalnızca bir yarışmanın sonuçları olarak sunulmuyor; uluslararası moda ve tasarım dünyasına uzanan daha geniş bir kültürel anlatının parçası haline geliyor. Üniversitelerden Lüks Moda Dünyasına Uzanan Yaratıcı Bir Süreç Yarışmaya Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Bahçeşehir Üniversitesi ve İstanbul Bilgi Üniversitesi öğrencileri katıldı. Toplam 12 proje grubu, Anadolu'nun kültürel birikiminden hareketle özgün çanta tasarımları geliştirdi. Tasarım süreçlerinde geleneksel motifler, mimari formlar, zanaat teknikleri ve kültürel ritüeller araştırıldı. Öğrenciler, akademisyenlerin rehberliğinde oluşturdukları fikirleri eskizlere, ilham panolarına ve ürün tasarımlarına dönüştürdü. Beymen tasarım ekipleriyle kurulan temas ise öğrencilerin profesyonel moda endüstrisinin tasarım ve geliştirme süreçlerini tanımalarına olanak sağladı. Moda eğitimi ile sektör arasındaki ilişkide bu tür deneyimlerin önemi büyük. Çünkü yaratıcı fikirlerin profesyonel dünyaya taşınabilmesi yalnızca estetik bir bakış açısı değil; malzeme bilgisi, üretilebilirlik, işlevsellik ve disiplinler arası çalışma becerisi de gerektiriyor. Yarışmanın kazanan üç projesi, bu sürecin farklı kültürel yorumlarını temsil ediyor. Lale, Kahve Kültürü ve Altın İşçiliği Üç Farklı Tasarım Hikâyesi BİRİNCİLİK • MARMARA ÜNİVERSİTESİ Tulip Elegance Nihal Velioğlu, Selda Kara ve Ebrar Bayram'ın tasarımı, Lale Devri'nin estetik anlayışından ilham alıyor. Dönemin zarafetini ve lalenin karakteristik formunu çağdaş çanta tasarımının çizgileriyle yeniden yorumluyor. İKİNCİLİK • MARMARA ÜNİVERSİTESİ Dilruba Aleyna Gökdemir, Buse Liman ve Rümeysa Özdemir'in tasarımı, Osmanlı kahve kültürü ile misafirperverlik geleneğini merkeze alıyor. Kültürel ritüellerin mimari ve yapısal formlar aracılığıyla bir tasarım nesnesine dönüşmesini araştırıyor. ÜÇÜNCÜLÜK • İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ Hatır-ı Zer Esma Tuğba Ürün, Zeynep Sude Tuç ve Hilal Naz Durak'ın çalışması, saray zanaatları ve geleneksel altın işçiliğinden besleniyor. Tarihsel süsleme anlayışını daha yalın bir form ve incelikli detaylarla buluşturuyor. ( Görseller tasarımların kendisi değil, ilham aldıkları kültürel unsurları temsil eden referanslardır. ) Bu üç tasarımın ortak noktası, kültürel mirası yalnızca dekoratif bir unsur olarak kullanmak yerine, tasarımın çıkış noktası haline getirmeyi amaçlamaları. Böylece lale bir biçim araştırmasına, kahve kültürü bir tasarım hikâyesine, altın işçiliği ise çağdaş bir ürünün detay diline dönüşüyor. Dereceye giren dokuz öğrenci nakit ödüllerin yanı sıra Beymen Group bünyesinde staj fırsatı kazandı. Üç tasarımın da Beymen'in desteğiyle üretilerek Timeless Treasures sergisinin Heritage Reimagined bölümünde sergilenmesi planlanıyor. Lüks Perakende Kültür ve Sanatla Nasıl Yeniden Tanımlanıyor? Projenin önemli boyutlarından biri de perakende sektöründe yaşanan dönüşümle ilişkisi. Geleneksel perakende yaklaşımında mağazalar ağırlıklı olarak ürünlerin sergilendiği ve satışa sunulduğu alanlar olarak tanımlanırken, günümüzde özellikle lüks segmentte farklı bir deneyim anlayışı öne çıkıyor. Sanat sergileri, yaratıcı iş birlikleri, mimari deneyimler ve kültürel programlar, markaların tüketicilerle kurduğu ilişkinin bir parçası haline geliyor. Beymen Tersane de bu yaklaşımın Türkiye'deki örneklerinden biri. OMA iş birliğiyle tasarlanan ve farklı galerileri bir araya getiren mekân, moda ve perakendenin yanında çağdaş sanata, tasarıma ve kültürel etkinliklere de yer veriyor. Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor: Sanatın yalnızca marka görünürlüğünü artıran bir iletişim aracına dönüşmesi ile yaratıcı üretimi gerçekten destekleyen bir platforma dönüşmesi aynı şey değil. Genç tasarımcıların üretim süreçlerine dahil edilmesi, akademik kurumlarla iş birliği kurulması ve tasarımların profesyonel destekle hayata geçirilmesi, bu ayrımın somut olarak değerlendirilebileceği alanlar. Bu nedenle Beymen'in girişimi, yalnızca lüks perakendenin kültür-sanat yatırımları açısından değil, yaratıcı endüstrilerle kurduğu ilişkiler bakımından da dikkat çekiyor. Kültürel Sürdürülebilirlik Geçmişi Korumaktan Daha Fazlası Sürdürülebilir moda tartışmaları çoğunlukla karbon emisyonları, malzeme inovasyonu, su tüketimi veya döngüsel ekonomi çevresinde ilerliyor. Oysa sürdürülebilirliğin kültürel bir boyutu da bulunuyor. Geleneksel zanaat bilgisinin korunması, yerel tasarım dillerinin yaşatılması, kültürel üretim pratiklerinin yeni nesillere aktarılması ve yaratıcı becerilerin gelişmesi, bu yaklaşımın önemli parçalarını oluşturuyor. Anadolu'nun kültürel mirasını çağdaş tasarımlara taşıyan yarışma, bu tartışmayla ilişkilendirilebilir. Ancak kültürel mirastan ilham alan her tasarımın kendiliğinden sürdürülebilir olduğu da söylenemez. Gerçek bir kültürel sürdürülebilirlik yaklaşımı; zanaatkârların üretim süreçlerindeki konumunu, geleneksel bilgiye verilen değeri, kullanılan malzemeleri, üretim koşullarını ve kültürel referansların nasıl temsil edildiğini de kapsamalı. Bu nedenle yarışmanın gelecekte yerel zanaatkârlarla kurulabilecek iş birlikleri, malzeme tercihleri ve genç tasarımcıların kariyer gelişimine sağlayacağı uzun vadeli katkılar da izlenmeye değer. Genç Yeteneklere Açılan Kapının Devamı Gelebilecek mi? İstanbul Modern'deki tanıtımda, uluslararası moda dünyasından isimlerin yer aldığı jüri de dikkat çekti. Jüri üyeleri arasında Valentino CEO'su Riccardo Bellini, moda yazarı Laurence Benaïm, mimar Anne Holtrop, Fédération de la Haute Couture et de la Mode İcra Başkanı Pascal Morand, Vogue Business'tan Laure Guilbault, Misela'nın kurucusu Serra Türker, Mehry Mu'nun kurucusu Güneş Mutlu ve Style Not Com'un kurucusu Beka Gvishiani bulunuyordu. Mayhoola CEO'su ve Beymen Group Yönetim Kurulu Başkanı Rachid Mohamed Rachid ile Beymen Group CEO'su Elif Çapçı da jüride yer aldı. Elif Çapçı'nın toplantıda vurguladığı temel yaklaşım, genç tasarımcıların fikirlerini gerçek ürünlere dönüştürebilecekleri ve uluslararası moda dünyasına erişebilecekleri fırsatlar yaratmak oldu. Beymen, yarışmanın ardından üniversite kampüslerinde akademisyenleri, öğrencileri ve sektör temsilcilerini bir araya getirecek bir Üniversite Roadshow Programı da gerçekleştirmeyi planlıyor. Bu program, yarışmanın tek seferlik bir etkinliğin ötesine geçip geçmeyeceği açısından önemli. Çünkü genç yeteneklerin desteklenmesinde yalnızca ödüller değil; mentorluk, üretim imkânları, sektör bağlantıları ve kariyer gelişiminin devamlılığı da belirleyici. BMH Perspektifiyle Kültürel Mirasın Geleceği Moda tarihine baktığımızda, birçok kalıcı tasarım fikrinin geçmişten gelen tekniklerin ve estetik anlayışların yeniden yorumlanmasıyla şekillendiğini görüyoruz. Bugün kültürel mirası geleceğe taşımak, geçmişi değişmeden tekrar etmek anlamına gelmiyor. Onun taşıdığı bilgiyi, hikâyeyi ve yaratıcı potansiyeli bugünün dünyasında yeniden anlamlandırmak gerekiyor. Beymen Genç Yetenekler Tasarım Yarışması bu açıdan moda, sanat, eğitim ve perakende arasında kurulan güncel bir ilişkinin örneğini sunuyor. Asıl belirleyici olan ise bu ilişkinin bir sergiyle sınırlı kalmayıp kalıcı üretim olanaklarına dönüşmesi olacak. Çünkü kültürel mirasın geleceği, sadecenasıl korunduğuyla değil, yeni nesiller tarafından nasıl yeniden üretildiğiyle de şekilleniyor.

2026 yılbaşı kampanyasında müzik, dans ve mağaza deneyimini buluşturan Sephora, güzellik perakendeciliğinin kültür ve sanatla kurduğu ilişkiye yeni bir yorum getiriyor. Görsel: Sephora 2026 yılbaşı kampanyası. Görsel kredisi: Sephora. Güzellik perakendeciliği artık yalnızca ürünlerin sergilendiği, denendiği ve satın alındığı fiziksel alanlardan ibaret değil. Markalar, tüketicileriyle kurdukları ilişkiyi güçlendirmek için mağazalarını deneyim alanlarına, kampanyalarını ise kültürel anlatılara dönüştürmenin yollarını arıyor. Sephora'nın 2026 yılbaşı kampanyası da bu dönüşümün güncel örneklerinden biri. Uluslararası müzik yıldızı John Legend ile gerçekleştirilen iş birliği, alışılmış bir ünlü yüzü kullanımının ötesine geçiyor. Kampanya için özel olarak bestelenen bir şarkı, çağdaş dansın anlatım olanaklarından yararlanan bir koreografi ve güzellik danışmanlarını hikâyenin parçası haline getiren yaratıcı bir kurgu, perakende deneyimini sanatsal bir bütünlüğe taşıyor. 5 Ekim 2026'da tanıtılan kampanya, Sephora'nın Avrupa ölçeğindeki yılbaşı iletişiminin merkezinde yer alıyor. Bir Reklam Müziğinden Markaya Ait Bir Ses Dünyasına Sephora'nın Universal Music France bünyesindeki A&R Studios ile geliştirdiği projenin merkezinde, John Legend'ın marka için bestelediği Here It Is adlı şarkı bulunuyor. Markaların popüler müzisyenlerle iş birlikleri yeni değil. Ancak bu projeyi dikkat çekici kılan, mevcut bir şarkının reklamda kullanılmasından ziyade, kampanyanın müzikal kimliğinin sıfırdan tasarlanması. Raphael Saadiq'in prodüktörlüğünü üstlendiği eser, Sephora'nın yılbaşı iletişiminde yalnızca arka plan müziği işlevi görmüyor. Kampanya filminin ritmini belirliyor, mağaza atmosferiyle ilişkilendiriliyor ve dijital müzik platformları aracılığıyla reklamın dışına taşınıyor. Böylece marka, görsel kimliğinin yanına işitsel bir kimlik daha ekliyor. Geleneksel reklam müziğinin ötesine geçen bu yaklaşım, bir kampanyanın tüketiciyle kurduğu bağın yalnızca ekranda görüldüğü anlarla sınırlı olmak zorunda olmadığını gösteriyor. sephoramedia.prowly.com Nicolas Huchard ile Hareketin Bir Marka Diline Dönüşmesi Projenin ikinci önemli yaratıcı ayağını koreograf Nicolas Huchard oluşturuyor. Hareketi yalnızca estetik bir gösteri olarak değil, kimlik ve ifade aracı olarak ele alan Huchard, Sephora mağazasının gündelik hareketliliğini koreografik bir anlatıya dönüştürüyor. Hediye kutularının el değiştirmesi, parfümlerin denenmesi, çalışanlarla müşteriler arasındaki etkileşim ve mağazanın enerjisi, dans aracılığıyla yeniden yorumlanıyor. Jennifer Massaux'nun yönettiği filmde ortaya çıkan şey, yalnızca müziğe eşlik eden bir dans performansı değil. Perakende ortamında gerçekleşen sıradan eylemlerin, sahne sanatlarının anlatım diliyle yeniden kurgulanması. Bu açıdan kampanya, çağdaş dansın moda ve güzellik endüstrisindeki yaratıcı kullanımına da iyi bir örnek oluşturuyor. Bir ürünün çevresinde gelişen hareketler, ürünün kendisinden bağımsız bir görsel hikâye yaratabiliyor. Sephora'nın yaklaşımında da dikkat, yalnızca satın alınacak nesneye değil, o nesnenin etrafında kurulan insan ilişkilerine yöneliyor. Mağaza Çalışanlarının Görünür Olması Neden Önemli? Kampanyanın editoryal açıdan en ilginç tercihlerinden biri, Sephora güzellik danışmanlarının profesyonel dansçılarla birlikte sahne alması. Geleneksel lüks ve güzellik reklamlarında marka çalışanları çoğunlukla görünmezdir. Anlatının merkezinde ürün, ünlü isim veya idealize edilmiş bir tüketici bulunur. Sephora ise bu projede mağaza deneyimini her gün üreten insanları hikâyenin görünür aktörlerinden biri haline getiriyor. Bu tercih, günümüz perakende iletişiminde giderek önem kazanan iki kavramı bir araya getiriyor: çalışanların marka temsilindeki rolü ve topluluk duygusu. Güzellik danışmanlarının filmde yer alması, markanın kapsayıcılık ve aidiyet mesajlarını yalnızca sözcüklerle aktarmak yerine yaratıcı anlatının içine yerleştirme girişimi olarak okunabilir. Bununla birlikte bir reklam filminde çalışanların görünür olması, tek başına kapsayıcı bir kurum kültürünün kanıtı değildir. Yine de çalışanların marka anlatısında nasıl temsil edildiğine dair önemli bir yaratıcı tercihtir. Perakendenin Yeni Rekabet Alanı "Duygusal Deneyim" mi? Bir mağazayı hatırlanır kılan yalnızca raflarında bulunan ürünler değil, ziyaretçide bıraktığı duygu olabilir. Sephora'nın kampanyası, fiziksel perakendenin dijital alışveriş karşısında nasıl farklılaşabileceğine ilişkin daha geniş bir tartışmanın da parçası. Online alışveriş hız, erişilebilirlik ve karşılaştırma kolaylığı sağlarken fiziksel mağazalar sosyal etkileşim, kişisel danışmanlık, keşif ve duyusal deneyim gibi unsurlarla değer yaratabiliyor. Sephora, bu kampanyada söz konusu unsurları müzik ve performansla bir araya getirerek mağazayı bir satış noktasından daha fazlası olarak konumlandırıyor. "Here It Is " dijital müzik platformlarında dinlenebiliyor; kampanya filmi sosyal ve dijital mecralarda izleyiciyle buluşuyor; şarkı ve yılbaşı atmosferi ise mağaza deneyiminin parçası haline geliyor. Bu bütünleşik yapı, farklı temas noktalarında aynı duygusal anlatıyı sürdürmeyi amaçlayan bir perakende iletişimi stratejisine işaret ediyor. Ancak kampanyanın ticari başarısını veya müşterilerin mağazada geçirdiği süre üzerindeki etkisini değerlendirebilmek için ziyaret, etkileşim ve satış gibi performans verilerine ihtiyaç var. Yaratıcı yaklaşımın özgünlüğü ile sonuçlarının başarısını birbirinden ayırmak önemli. Sanat ile Ticaret Arasındaki Sınırlar Yeniden mi Çiziliyor? Sephora'nın projesi, yaratıcı endüstrilerle markalar arasındaki ilişkinin değişen doğasını da gündeme getiriyor. Bir tarafta müziği kendi başına dinlenebilen özgün bir eser olarak ortaya koyan John Legend, diğer tarafta dansı markanın anlatımına dönüştüren Nicolas Huchard ve bu unsurları sinematografik bir bütünlük içinde birleştiren Jennifer Massaux bulunuyor. Bu iş birliğinde müzik, dans, sinema ve perakende aynı ticari projenin farklı üretim alanları olarak buluşuyor. Elbette sanat ile ticaretin birlikte var olması yeni bir olgu değil. Moda evleri uzun yıllardır sanatçılarla koleksiyonlar, sergiler ve kampanyalar gerçekleştiriyor. Ancak Sephora örneği, sanatçı iş birliğinin yalnızca bir ürünü görünür kılmak için değil, bütün bir müşteri deneyimini tasarlamak için de kullanılabildiğini gösteriyor. Burada tartışmaya değer soru ise; Sanat, markanın ifade alanını mı genişletiyor, yoksa marka sanatın olanaklarını ticari bir anlatı için mi kullanıyor? Aslında bu iki olasılık birbirini dışlamıyor. İş birliğinin niteliği, yaratıcı katkının ne kadar özgün olduğuyla ve sanatçılara ne ölçüde ifade alanı tanındığıyla doğrudan ilişkili. Sephora'nın yeni yıl projesi de bu ilişkinin güncel bir örneğini sunuyor. BMH Perspektifi: Ürün satmaktan kültürel deneyim yaratmaya Sephora John Legend kampanyası Sephora'nın John Legend ile gerçekleştirdiği iş birliğini önemli kılan yalnızca kampanyanın ölçeği ya da yaratıcı isimlerin uluslararası tanınırlığı değil. Asıl dikkat çekici olan, farklı disiplinlerden gelen yaratıcı üretimlerin tek bir perakende hikâyesinin parçası haline getirilmesi. Bir şarkının mağazanın sesine, koreografinin çalışanların ve müşterilerin hareketlerine, reklam filminin ise gündelik alışveriş deneyiminin yeniden yorumlanmasına dönüşmesi, çağdaş marka iletişiminde sanatın üstlenebileceği rolü gösteriyor. Bugün güzellik ve moda sektörleri için rekabet, yalnızca en çok arzu edilen ürünü sunmaktan ibaret değil. Markalar aynı zamanda insanların içinde bulunmak, kendilerini ait hissetmek ve başkalarıyla paylaşmak isteyecekleri dünyalar inşa etmeye çalışıyor. Sephora'nın 2026 yılbaşı kampanyası, perakendenin geleceğinde sanatın yalnızca bir süsleme unsuru değil, deneyimin tasarlanmasını sağlayan yaratıcı bir araç olabileceğini hatırlatıyor. Ve belki de bu kampanyanın en ilginç yanı, bize ne satın alacağımızı söylemekten çok, alışverişin nasıl hissettirebileceğini anlatmayı seçmesi. John Legend Hakkında John Legend; EGOT sahibi, multiplatin sanatçı ve prodüktördür. Kariyeri boyunca 13 Grammy® Ödülü, bir Akademi Ödülü®, bir Golden Globe® Ödülü, bir Tony® Ödülü ve dört Emmy® Ödülükazandı. 23 Ekim’de, Pharrell Williams’ın prodüktörlüğünü üstlendiği ve ortak yazarlığını yaptığı 12. stüdyo albümüMuse, Republic Records etiketiyle yayınlanacak. Sanatçının büyük beğeni toplayan diskografisinde Get Lifted, Love in the Future, Bigger Love, LEGEND ve My Favorite Dream albümleri bulunuyor. Legend, müzik kariyerinin yanı sıra Get Lifted Film Co. ve Get Lifted Books oluşumlarının kurucu ortakları arasında yer alıyor. Sanatçı ayrıca ilk tiyatro müzikali Imitation of Life’ın bestelerini hazırlıyor. Müzikalin prömiyeri kasım ayında The Shed’de gerçekleştirilecek.

MODA KÜLTÜRÜ · SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK · ÜNLÜ STİLİ Kırmızı Halıda Yeni Lüks Daha Az Tüketmek mi? Cate Blanchett'in yeniden giydiği elbiselerden Zendaya'nın moda arşivlerine, Emma Watson'ın ileri dönüştürülmüş tasarımlarından Türkiye'deki sürdürülebilir moda örneklerine kadar ünlüler, modanın değer anlayışını yeniden tartışmaya açıyor. Peki, bu dönüşüm gerçek bir değişime mi işaret ediyor, yoksa sürdürülebilirlik de yeni bir kırmızı halı trendine mi dönüşüyor? Bir zamanlar kırmızı halıda aynı elbiseyi iki kez giymek neredeyse düşünülemezdi. Her ödül töreni yeni bir tasarım, her gala başka bir marka, her fotoğraf yeni bir moda hikâyesi gerektiriyordu. Bir kıyafetin ikinci kez görünmesi ise stil başarısı olmaktan çok, moda basınının sorgulayacağı bir tercih sayılabiliyordu. Bugün bu anlayış değişmeye başlıyor. Bir Oscar elbisesi yıllar sonra yeniden kırmızı halıya çıkabiliyor. Arşivlerde saklanan bir tasarım, ilk sergilendiği dönemden onlarca yıl sonra dünyanın en çok konuşulan görünümüne dönüşebiliyor. Kullanılmayan kumaşlar haute couture koleksiyonlarına girerken, geçmişte üretilmiş kıyafetler yeni bir stil anlatısının merkezine yerleşiyor. Bu dönüşüm yalnızca moda estetiğindeki değişimle açıklanamaz. Moda endüstrisinin aşırı üretim, kaynak kullanımı ve tüketim alışkanlıklarıyla giderek daha fazla sorgulandığı bir dönemde, ünlülerin kıyafet tercihleri de farklı bir anlam kazanıyor. Kırmızı halı artık yalnızca kimin ne giydiğini gösteren bir vitrin değil; kıyafetlere nasıl değer biçtiğimizi sorgulayabileceğimiz bir kültürel alan. Cate Blanchett ve bir kıyafeti yeniden giymenin görünürlüğü Cate Blanchett, kırmızı halıda tekrar kullanımın en görünür savunucularından biri. 2025 Venedik Film Festivali'nde giydiği siyah Armani Privé elbiseyi daha önce 2022 SAG Ödülleri'nde tercih etmişti. Yıllar sonra aynı tasarımın yeniden gündeme gelmesi, elbisenin modasını kaybetmediğini; aksine farklı bir dönemde yeni bir hikâye kazanabildiğini gösterdi. Blanchett'in yaklaşımı tek bir görünümden ibaret değil. 2020 Venedik Film Festivali'nde daha önce giydiği Esteban Cortázar tasarımını tekrar kullandı; Alexander McQueen elbisesini yeniden düzenleterek pantolonla tamamladığı bir üst parçaya dönüştürdü. 2023 BAFTA Ödülleri'nde de geçmişte Oscar töreninde giydiği Maison Margiela tasarımını yeniden değerlendirdi. 2025 Venedik Film Festivali'nde. Fotoğraf: Getty Images Bu görünümlerin ortak özelliği, tekrar kullanımın bir zorunluluk değil, bilinçli bir stil kararı olarak sunulması. Üstelik Blanchett'in tercihleri yalnızca kıyafetleri yeniden giymekle sınırlı değil. 2024 BAFTA töreninde kullandığı Louis Vuitton elbise markanın mevcut kumaş stoklarından hazırlanırken, mücevherlerinde eski koleksiyonlardan yeniden değerlendirilen taşlar kullanıldı. 2022 SAG Ödülleri'nde. Fotoğraf: Getty Images Burada lüks kavramının kendisi değişiyor. Değer artık yalnızca yeni, nadir veya pahalı olana bağlı değil. Tasarımın geçmişi, malzemesi, kullanım süresi ve yeniden yorumlanma potansiyeli de hikâyenin parçası. Zendaya Moda Arşivlerini Popüler Kültürün Merkezine Taşıyor 2024 yılında Dune: Part Two filminin Londra prömiyerinde giyilen metalik robot kostümü, moda tarihinin en çok konuşulan arşiv görünümlerinden biri oldu. Zendaya'nın tercih ettiği tasarım, Thierry Mugler'in 1995 Sonbahar/Kış haute couture koleksiyonundan geliyordu. Yaklaşık otuz yıllık parça, fütüristik görünümüyle filmin dünyasına da kusursuz biçimde eşlik etti. Vogue Getty Images Zendaya ve stil danışmanı Law Roach, arşiv modasını yalnızca nostaljik bir tercih olarak kullanmıyor. Geçmiş koleksiyonları güncel popüler kültürle ilişkilendirerek yeni bir moda dili oluşturuyorlar. Bu yaklaşımın devamını Ekim 2026'da Paris Moda Haftası'nda da gördük. Zendaya, The Odyssey tanıtım sürecinde daha önce giydiği Louis Vuitton dantel parçayı bu kez kot pantolon ve atletle yeniden yorumladı. Aynı tasarımın iki ayrı bağlamda farklı karakterler kazanabileceğini gösterdi. Ancak burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrım var. Arşiv kıyafet kullanımı, yeni üretim ihtiyacını azaltabilecek ve tasarımın kullanım ömrünü uzatabilecek bir yaklaşım. Buna karşılık, tek başına bir görünümün toplam çevresel etkisinin düşük olduğunu kanıtlamıyor. Yine de Zendaya'nın örneği güçlü bir kültürel mesaj taşıyor: Geçmişte üretilmiş bir kıyafet, yeni bir tasarımdan daha güncel hissedilebilir. Emma Watson ve İleri Dönüşümün Yüksek Modayla Buluşması Emma Watson, 2021 Earthshot Prize töreninde Harris Reed imzalı özel bir tasarımla görüntülendi. Tasarımın dikkat çekici tarafı, eski gelinliklerden elde edilen malzemelerin yeniden değerlendirilmesiydi. Dramatik silüet, geçmişte başka bir amaçla kullanılmış malzemeleri yeni bir couture tasarıma dönüştürdü. Emma Watson - Harris Reed imzalı eski gelinliklerden yapılmış couture tasarım İleri dönüşüm, yani upcycling, mevcut bir ürün veya malzemenin yaratıcı müdahalelerle yeni bir ürüne dönüştürülmesini ifade ediyor. Geleneksel geri dönüşümden farklı olarak malzemenin liflerine ayrılması gerekmeyebiliyor; ürünün kendisi, parçaları veya kumaşı başka bir tasarımın başlangıç noktası olabiliyor. Watson'ın görünümünü önemli kılan, sürdürülebilirlik yaklaşımının estetik yaratıcılığın önüne geçmemesi. Tasarım, çevresel sorumluluk fikrini anlatırken aynı zamanda güçlü bir moda ifadesi yaratabiliyor. Bu da sürdürülebilir modanın uzun yıllar karşı karşıya kaldığı bir algıyı sorgulatıyor: Daha sorumlu üretim, daha az yaratıcı olmak zorunda değil. Joaquin Phoenix Aynı Smokinle Farklı Bir Mesaj Verdi Joaquin Phoenix, 2020 ödül sezonunda Stella McCartney tasarımı aynı siyah smokini birden fazla törende giyerek dikkat çekti. Joaquin Phoenix, Ocak ayında Beverly Hilton'da düzenlenen 77. Altın Küre Ödülleri'nde fotoğraf çekimlerinin son aşamasında. "Joker" yıldızı, tüm ödül sezonu boyunca aynı Stella McCartney smokinini giyeceğini söylemişti. (Allen J. Schaben / Los Angeles Times) Bu yaklaşım, yeni bir görünüm yaratmak için mutlaka yeni bir kıyafete ihtiyaç olmadığını hatırlattı. Özellikle erkek giyiminde smokin zaten belirli kodlara sahip. Phoenix'in tercihinin farkı, kıyafet tekrarını bilinçli ve görünür bir karar hâline getirmesiydi. Moda dünyasında yenilik çoğu zaman ürünün yeniliğiyle ilişkilendiriliyor. Oysa stil, aynı kıyafetin farklı zamanlarda yeniden kullanılmasından da doğabiliyor. Bu örnek, sürdürülebilir tüketimin belki de en ulaşılabilir yönünü temsil ediyor. Yeni bir teknolojiye, özel malzemeye veya pahalı bir tasarıma ihtiyaç duymadan mevcut kıyafetleri daha uzun süre kullanmak. Lorde ve Moda Tarihinden Gelen Malzemeler Lorde, 2021 Met Gala'da Bode tarafından hazırlanan özel bir tasarım giydi. Emily Bode'nin hazırladığı iki parçalı kıyafet, 1890'lara kadar uzanan antika süslemeler içeriyordu. Sanat ve Zanaat Hareketi'nden ilham alan tasarım, moda tarihini güncel bir görünümün içine taşıdı. Bu görünümün en dikkat çekici yanı, kıyafetin yalnızca biçiminin değil, malzemelerinin de hikâye anlatmasıydı. Sürdürülebilir moda tartışmalarında malzemelerin geleceği kadar geçmişi de önem taşıyor. Var olan bir kumaş, işleme veya aksesuarı yeniden değerlendirmek; zanaat bilgisinin korunmasına ve eski malzemelerin yeni kullanım alanları kazanmasına yardımcı olabilir. Bode'nin yaklaşımı, bu yönüyle sürdürülebilirliği yalnızca teknik bir mesele olmaktan çıkarıp kültürel hafızayla ilişkilendiriyor. Türkiye'de Sürdürülebilir Moda ve Ünlülerin Görünürlüğü Türkiye'de sürdürülebilir moda tartışmaları çoğunlukla tekstil üretimi, geri dönüşüm teknolojileri, malzeme inovasyonu ve markaların çevresel sorumlulukları üzerinden ilerliyor. Bununla birlikte ünlülerin bu dönüşüme nasıl dahil olduğu da giderek önem kazanan bir soru. Somut örneklerden biri Tülin Şahin'in Kopenhag'da katıldığı sürdürülebilir moda temalı defile. Şahin, tasarımcı Cihan Nacar'ın kendisi için organik kumaştan hazırladığı beyaz elbiseyi giydi. Defile, sürdürülebilir malzeme kullanımının Türk tasarımcılarının uluslararası görünürlüğüyle buluştuğu örneklerden biri olarak dikkat çekti. Ancak Türkiye'de bir ünlünün sürdürülebilir moda tercihi yaptığını söyleyebilmek için yalnızca yerli bir tasarımcıyı giymesi yeterli değil. Tasarımın malzemesi, üretim koşulları, mevcut bir kıyafetin yeniden kullanılıp kullanılmadığı ve markanın ilgili uygulamalarının doğrulanabilir olması gerekiyor. Türk moda sektöründe güçlü bir tekstil üretim altyapısı, köklü zanaat gelenekleri ve yaratıcı tasarımcılar bulunuyor. Bu birikimin vintage, onarım, ileri dönüşüm, üretim şeffaflığı ve malzeme inovasyonuyla daha görünür ilişkiler kurması, ünlü stillerinde yeni bir anlatının önünü açabilir. Sürdürülebilir kırmızı halı gerçekten ne kadar sürdürülebilir? Bir ünlünün eski bir elbise giymesi olumlu bir tercih olabilir. Ancak moda endüstrisinin çevresel etkisini değerlendirirken tek bir görünüm üzerinden sonuca ulaşmak yeterli değil. Örneğin arşiv bir kıyafetin farklı bir ülkeden özel olarak getirilmesi, bir ürünün yalnızca tek kullanımlık büyük bir etkinlik için üretilmesi ya da geri dönüştürülmüş içerik kullanılırken diğer üretim koşullarının belirsiz kalması farklı değerlendirmeler gerektiriyor. Aynı şekilde bitkisel, vegan veya geri dönüştürülmüş bir malzeme kullanılmış olması, ürünün bütünüyle çevre dostu olduğunu kanıtlamıyor. Dolayısıyla mesele yalnızca ünlülerin sürdürülebilir markalar giymesi değil; bu tercihlerin hangi üretim ve tüketim alışkanlıklarını görünür kıldığı. Markalar açısından da benzer bir sorumluluk söz konusu. Daha sürdürülebilir malzemeler kullanmak önemli, ancak bu yaklaşımın üretim miktarı, işçi hakları, izlenebilirlik ve ürün ömrüyle desteklenmesi gerekiyor. Yeni lüks, bir kıyafetin hikâyesinde saklı olabilir Kırmızı halıda değişen estetik anlayış, modanın en temel sorularından birini yeniden gündeme getiriyor: Bir kıyafeti değerli yapan nedir? Fiyatı mı? Markası mı? İlk kez giyiliyor olması mı? Yoksa yıllar sonra da arzu edilir kalabilmesi mi? Cate Blanchett'in yeniden giydiği bir elbise, Zendaya'nın arşivden çıkardığı bir tasarım veya Emma Watson'ın ileri dönüştürülmüş kıyafeti, bu soruya farklı yanıtlar veriyor. Ünlülerin moda üzerindeki etkisi düşünüldüğünde, bu tercihler yalnızca stil haberi olarak görülmemeli. Çünkü milyonlarca kişinin takip ettiği isimlerin neyi değerli, güzel ve arzu edilir bulduğu, tüketim kültürünü de etkileyebiliyor. Belki de kırmızı halının geleceğindeki en güçlü moda ifadesi, daha önce hiç görülmemiş bir kıyafet değil; daha önce görülmüş bir tasarımı yeniden arzu edilir kılabilmek olacak. Ve belki de lüksün yeni tanımı, yalnızca sahip olduklarımızda değil, sahip olduklarımızla ne kadar uzun süre ilişki kurabildiğimizde saklı. Yazının kaynakları Vogue – Cate Blanchett, Venedik Film Festivali 2025 British Vogue – Cate Blanchett'in yeniden giydiği tasarımlar Vogue – Zendaya'nın Thierry Mugler arşiv görünümü Vogue – Zendaya'nın Ekim 2026 kıyafet tekrarı Vogue Türkiye – Emma Watson'ın Earthshot görünümü Los Angeles Times – Joaquin Phoenix ve tekrar kullanım Vogue – Met Gala 2021 sürdürülebilir moda örnekleri Star TV – Tülin Şahin'in sürdürülebilir moda defilesi

Sanat üretimi belirli şehirlerde yoğunlaşmasa da görünürlük olanakları çoğu zaman belirli merkezlerde toplanıyor. İVA Sanat’ın yeni projesi “Sanatın Haritası”, Türkiye’nin farklı coğrafyalarında üretim yapan sanatçıları İstanbul’da ortak bir sergide buluşturmaya hazırlanıyor. Bir sanatçının nerede yaşadığı, ürettiği işin ne kadar görünür olacağını belirlemeli mi? Sanat dünyasında uzun zamandır tartışılan meselelerden biri bu. Yaratıcılığın coğrafi sınırları olmasa da sanat eserlerinin izleyiciyle buluşma biçimleri, galerilere erişim, profesyonel ilişkiler ve sergileme olanakları söz konusu olduğunda şehirler arasındaki farklar kendini hissettirebiliyor. İstanbul, Türkiye’nin önemli kültür ve sanat merkezlerinden biri. Ancak ülkenin sanatsal üretimi yalnızca İstanbul'dan ibaret değil. Anadolu'nun farklı kentlerinde, kimi zaman bağımsız atölyelerde, kimi zaman sınırlı imkânlarla çalışmalarını sürdüren sanatçılar da çağdaş sanatın çok katmanlı yapısına katkıda bulunuyor. Üstelik sanatın beslendiği coğrafya, yalnızca üretimin gerçekleştiği bir konum değil. Yaşanılan şehrin kültürel hafızası, yerel malzemeler, geleneksel üretim teknikleri, gündelik yaşam ve kişisel deneyimler, sanatçının geliştirdiği görsel dili de şekillendirebiliyor. Bu nedenle farklı coğrafyalardan sanatçıların aynı sergi alanında bir araya gelmesi, yalnızca yeni eserlerle karşılaşmak değil, farklı yaşam deneyimlerinin sanata nasıl dönüştüğünü görmek açısından da değer taşıyor. İVA Sanat tarafından hayata geçirilen “Sanatın Haritası” projesi de tam olarak bu noktadan hareket ediyor. Farklı Coğrafyalar, Farklı Disiplinler, Ortak Bir Sergi 24–29 Kasım 2026 tarihleri arasında İstanbul Ortaköy'deki Tarihi Hüsrev Kethüda Hamamı'nda gerçekleşecek “Sanatın Haritası” karma sergisi, Türkiye'nin farklı şehirlerinden sanatçıları ortak bir sergi alanında buluşturmayı hedefliyor. Resim, heykel, fotoğraf, dijital sanat, video, enstalasyon, geleneksel sanatlar ve disiplinlerarası üretimlere açık olan proje, farklı sanat pratiklerinin yan yana gelebileceği bir platform oluşturmayı amaçlıyor. Serginin çıkış noktasında, sanatçıların görünürlük olanaklarına erişimde karşılaştıkları farklı koşullar bulunuyor. Özellikle sanat dünyasının yoğunlaştığı merkezlerin dışında çalışmalarını sürdüren sanatçılara yeni karşılaşma ve etkileşim alanları açılması hedefleniyor. Projenin dikkat çeken yönlerinden biri de geleneksel sanatlarla dijital ve çağdaş üretim biçimlerine aynı çatı altında yer vermesi. Bu yaklaşım, farklı kuşakların, tekniklerin ve estetik anlayışların bir arada değerlendirilmesine olanak tanıyabilir. Sanatın Görünürlüğü Üzerine Yeni Bir Karşılaşma Alanı Bir eserin üretilmesi kadar, izleyicisine nasıl ulaştığı da sanat ekosisteminin önemli meselelerinden biri. Sergiler, sanatçıların yalnızca çalışmalarını sergiledikleri alanlar değil; aynı zamanda diğer sanatçılarla, küratörlerle ve sanat izleyicileriyle ilişki kurabildikleri karşılaşma noktaları. Bu açıdan “Sanatın Haritası”, farklı şehirlerde üretim yapan sanatçıları bir araya getirme hedefiyle sanatın merkez ve çevre ilişkisini yeniden düşünmek için de bir fırsat sunuyor. Bununla birlikte, sanatta erişilebilirlik tartışmasını yalnızca sergi alanı sağlamakla sınırlandırmamak gerekiyor. Katılım maliyetleri, eserlerin taşınması, üretim giderleri ve profesyonel ağlara erişim gibi konular da sanatçılar arasındaki fırsat farklılıklarını doğrudan etkiliyor. Dolayısıyla bu tür projelerin yarattığı etkiyi değerlendirirken, yalnızca kaç sanatçının bir araya geldiğine değil, bu karşılaşmaların sanatçılara uzun vadede hangi olanakları sunduğuna da bakmak önemli. “Sanatın Haritası” İçin Başvurular Nasıl Yapılıyor? İVA Sanat’ın açık çağrısına resim, heykel, fotoğraf, dijital sanat, video, enstalasyon, geleneksel sanatlar ve disiplinlerarası alanlarda üretim yapan sanatçılar başvurabiliyor. Başvuru süreci İVA Sanat'ın sanatçı platformu üzerinden yürütülüyor. Platformda aktif sanatçı hesabı bulunan kişiler doğrudan sergi başvurusunda bulunabilirken, henüz kaydı bulunmayan sanatçıların öncelikle sanatçı üyeliği başvurusu yapması gerekiyor. Başvuruda eser görsellerinin yanı sıra eser künyesi ve teknik bilgiler talep ediliyor. Sergide yer alacak sanatçılar ve eserler, İVA Sanat tarafından gerçekleştirilecek değerlendirme sonucunda belirleniyor. Önemli bir ayrıntı: Sergi ücretli katılıma açık. Katılım bedelleri sergi alanındaki kategorilere göre değişiklik gösteriyor. Sanatçıların başvuru öncesinde katılım ücretlerini, eser teslim koşullarını ve sergileme süreçlerini içeren kitapçığı incelemeleri gerekiyor. Sergi tarihi: 24–29 Kasım 2026 Sergi yeri: Tarihi Hüsrev Kethüda Hamamı, Ortaköy / İstanbul Başvuru ve katılım koşulları: İVA Sanat – Sanatın Haritası