Ekim 2026'da Neler Oldu? Sürdürülebilir Moda, Güzellik ve Sanat Gündemi
BiModaHayat
6 dakika önce
9 dakikada okunur
Türkiye ve Dünyadan Sürdürülebilir Moda, Güzellik ve Sanat Gündemi
Tekstil atıklarından yeni üretim modellerine, kozmetik güvenliğinden sanatın dönüştürücü gücüne… Ekim 2026, sürdürülebilirliğin yalnızca ne ürettiğimizle değil, nasıl ürettiğimiz ve geride ne bıraktığımızla da ilgili olduğunu hatırlattı.
Ekim ayında moda endüstrisi geri dönüştürülmüş malzemelere ve onarım kültürüne odaklanırken, güzellik dünyasında ürün güvenliği, ham madde şeffaflığı ve yeniden doldurulabilir ambalajlar gündemdeydi. Sanat dünyası ise atıkların hikâyesini yeniden anlatmanın farklı yollarını aradı.
BiModaHayat olarak Türkiye'de ve dünyada öne çıkan gelişmeleri üç başlık altında derledik.
TÜRKİYE GÜNDEMİ
Sürdürülebilir Moda ve Tekstil
01. Moda sektörünün atıkları, girişimciler için yeni bir ham maddeye dönüşüyor
10 Ekim 2026 | Döngüsel ekonomi · Girişimcilik
Türkiye'de üretim fazlası kumaşların, deri kesimlerinin ve kullanılmayan stokların yeniden değerlendirilmesine dayanan girişimler dikkat çekti. Geleneksel üretim zincirinde maliyet ve atık olarak görülen malzemeler, yeni tasarımların ve iş modellerinin başlangıç noktasına dönüşüyor.
Moda endüstrisinde kullanılmadan kalan kumaşlar, üretim artığı deri parçaları ve atıl tekstil ürünleri, yeni iş modellerinin temelini oluşturuyor. Ekim ayında yayımlanan bir sektör incelemesi, ABD merkezli Hyer Goods'un lüks moda üretiminden kalan deri stoklarını çanta ve aksesuarlara dönüştürmesini ve Almanya merkezli Re-Fresh Global'in tekstil atıklarını enzimatik işlemlerle yeni malzemelere dönüştürme yaklaşımını ele aldı. Hyer Goods'un Türkiye'de üretim ortaklarının bulunması, bu dönüşümün uluslararası tedarik zincirleriyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor. Bu örnekler, atığın yalnızca imha edilmesi gereken bir maliyet değil, yeni ürünlerin ve girişimlerin kaynağı olabileceğine işaret ediyor.
Kaynak: Hyer Goods · Re-Fresh Global
02. Tekstil üretiminde kimyasal yönetimi: ZDHC yaklaşımı gündemde
15 Ekim 2026 | Sürdürülebilir üretim · Kimyasal güvenliği
İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB), 15 Ekim'de tekstil sektörünün ıslak işlem tesislerine yönelik sürdürülebilir kimyasal yönetimi webinarı gerçekleştirdi. ZDHC Orta ve Batı Asya Bölge Müdürü Sinem Akkocaoğlu'nun konuşmacı olduğu etkinlikte Roadmap to Zero Programı, tedarik zinciri verilerinin paylaşımı ve uluslararası uyum süreçleri değerlendirildi. Özellikle boyama, yıkama ve terbiye gibi işlemler, tekstil üretiminde kimyasalların yönetilmesi açısından önem taşıyor. Etkinlik, sürdürülebilir bir tekstil ürününün yalnızca kullanılan lifle değil, üretim sürecindeki kimyasal güvenlik uygulamalarıyla da değerlendirilmesi gerektiğini hatırlattı.
03. Fashion Prime, İzmir'de moda üreticileri ile tedarikçileri buluşturdu
21–23 Ekim 2026 | Moda endüstrisi · Tedarik zinciri
İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde, İZFAŞ tarafından düzenlenen 9. Fashion Prime Tekstil, Hazır Giyim Tedarikçileri ve Teknolojileri Fuarı, 21 Ekim'de kapılarını açtı. Fuar, özellikle gelinlik ve abiye sektöründeki üreticilerle kumaş ve aksesuar tedarikçilerini bir araya getirdi. Defileler, tasarım atölyeleri ve 13 ülkeden profesyonel ziyaretçilerin katılımıyla uluslararası ticari iş birlikleri için bir buluşma zemini oluşturdu.
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun üçüncü çeyrek denetim sonuçları, Ekim ayında kamuoyuyla paylaşıldı. Temmuz–Eylül döneminde denetlenen 95 kozmetik ürünün 57'sinin uygunsuz olduğu, bunların 50'sinin teknik düzenlemelere aykırılık taşıdığı ve 7'sinin risk taşıyan ürün kategorisinde değerlendirildiği açıklandı. Ayrıca 40.679 sahte veya kaçak parfüm için imha kararı alındığı, uygunsuzluklar nedeniyle toplam 11.256.681 TL idari para cezası uygulandığı bildirildi. Bulgular denetlenen ürün grubuna ilişkin olduğundan bütün kozmetik pazarına genellenemese de tüketiciler açısından ürünün kaynağını, üreticisini ve mevzuata uygunluğunu kontrol etmenin önemini ortaya koyuyor.
05. Kozmetikte güvenilirlik ve sorumlu üretim, İstanbul'da tartışıldı
23 Ekim 2026 | Kozmetik mevzuatı · Sektörel zirve
Sağlık Ürünleri Derneği (SURDER) tarafından İstanbul'da düzenlenen 5. Kozmetik Zirvesi, A'dan Z'ye Kozmetik temasıyla gerçekleştirildi. Toplantıda kozmetik ürün güvenilirliği, mevzuata uygunluk, piyasa denetimleri ve sektörün güncel gelişmeleri değerlendirildi. Türk Eczacıları Birliği Genel Sekreteri Taner Ercanlı, üretimden tüketim ve atık yönetimine kadar bütün süreçlerde insan ve çevre sağlığının birlikte gözetilmesi gerektiğini vurguladı.
06. Ankara'da tarım ve gıda atıkları sanatın malzemesine dönüştü
16 Ekim–8 Kasım 2026 | Döngüsel tasarım · Sergi
İtalya'nın Türkiye Büyükelçiliği tarafından IDEHA26 programı kapsamında düzenlenen Residui. Atıktan Sanata sergisi, 16 Ekim'de Ankara CerModern'de açıldı. İtalya Dışişleri ve Uluslararası İşbirliği Bakanlığı desteğiyle hazırlanan serginin küratoryal ekibinde Valentina Croci ve HoperAperta yer aldı; sergi tasarımı Studio Gisto ve Nolostand tarafından geliştirildi. Bir malzeme kütüphanesi ile dokuz sınırlı üretim tasarım eserini buluşturan proje, tarım ve gıda atıklarının yaratıcı kullanım olasılıklarını araştırdı. Sergi düzenlemesinde geri dönüştürülebilir alüminyum kullanılması ve nakliye kasalarının sergileme elemanlarına dönüşmesi, döngüsel yaklaşımın yalnızca eserlerde değil, serginin tasarımında da uygulanmasına örnek oluşturdu.
07. ASELSAN'ın elektronik atıkları heykellere dönüştü
26 Eylül–4 Ekim 2026 | İleri dönüşüm · Sanat
ASELSAN'dan "İleri Dönüşen Gelecek" Projesi Kapsamında Atık Malzeme Sergisi
ASELSAN'ın İleri Dönüşen Bir Gelecek projesi, kullanım ömrünü tamamlamış elektronik ve endüstriyel bileşenleri sanatsal üretimle buluşturdu. Beste Gürsu küratörlüğündeki sergide at, kedi, keçi, albatros ve kurt figürlerinden oluşan heykeller, Atatürk Kültür Merkezi'nde sanatseverlerle buluştu. Metal ve elektronik parçaların farklı işlevlerle yeniden değerlendirilmesi, teknolojik üretimin geride bıraktığı malzemelere başka bir anlam kazandırdı. Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında sunulan proje, endüstri ile sanatın çevresel farkındalık etrafında nasıl iş birliği kurabileceğini gösterdi.
08. Kırsalın geleceği, mimarlık ve sanatın yeniden düşünme alanına taşındı
27 Ekim–21 Kasım 2026 | Ekolojik tasarım · Mimarlık
CerModern'de açılan Kırsal ve Gelecek: Şehir-dışından Sesler — Alternatif Yaşam ve Mimarlıklar sergisi, kırsal alanları yalnızca üretim veya yerleşim bölgeleri olarak değil, alternatif geleceklerin geliştirilebileceği yaşam alanları olarak ele aldı. İTÜ Mimarlık Fakültesi'nde 2020–2024 yılları arasında yürütülen bir tasarım stüdyosundan doğan proje; Şile, Harran Ovası, Çoruh Havzası ve Van Gölü Havzası'nın da aralarında bulunduğu sekiz kırsal coğrafyada yapılan çalışmaları içerdi. Sergide insan, doğa, teknoloji ve yapılı çevre arasındaki ilişkiler, geleceğin yaşam biçimleri üzerinden yeniden yorumlandı.
09. Moda dünyası hayvansal malzemelere alternatifleri tasarımın merkezine taşıdı
16 Ekim 2026 | ABD · Malzeme inovasyonu
Stella McCartney discusses sustainable fashion
Council of Fashion Designers of America (CFDA), Vogue ve Humane World for Animals, 2026 CFDA/Vogue Fashion Fund finalistlerinin katıldığı Material Innovation Challenge etkinliğinde bir araya geldi. Yarışma kapsamında on tasarımcıdan en az iki yenilikçi malzeme kullanarak bir görünüm veya tasarım çalışması geliştirmeleri istendi; katılımcıların her birine 10.000 dolar destek sağlandı. Soya kaynaklı kaşmir alternatifleri, fermente tahıllardan geliştirilen deri alternatifleri ve portakal kabuğundan üretilen malzemeler dâhil toplam 14 malzeme inovasyonu girişimi etkinlikte yer aldı. Orange Fiber, Ponda, VEGEA, Uncaged, TENCEL ve BioFluff gibi girişimlerin dahil olduğu çalışma, modada hayvansal kaynaklara alternatif arayışının tasarımcılarla malzeme geliştiricileri arasında ortak bir araştırma alanına dönüştüğünü gösterdi.
Dutch Sustainable Fashion Week, Hollanda'nın farklı şehirlerinde tasarımcıları, markaları, perakendecileri ve tüketicileri sürdürülebilir moda odağında bir araya getirdi. Haarlem'deki açılış programının yanı sıra Amsterdam, Rotterdam, Utrecht ve diğer şehirlerde onarım atölyeleri, sergiler, kıyafet değişim etkinlikleri ve perakende buluşmaları programda yer aldı.
Etkinliğin temel yaklaşımı, sürdürülebilir modayı yalnızca yeni koleksiyonların tanıtıldığı bir alan olmaktan çıkarıp gündelik tüketim pratikleriyle ilişkilendirmekti. Giysi onarımı ve yeniden kullanıma yönelik etkinlikler, tekstil atıklarının azaltılmasında tüketicilerin de aktif rol oynayabileceğini gösteren örnekler sundu.
11. Milano'da moda tasarımı yeni üretimden çok dönüşüme odaklandı
15–17 Ekim 2026 | İtalya · Döngüsel tasarım
Politecnico di Milano'nun Fashion & Textile Living Lab birimi, MADEBACK Festivali'nin ikinci edisyonuna ev sahipliği yaptı. Üç gün süren etkinlik, 18 kuruluşun katkısıyla moda tasarımcılarını, araştırmacıları, zanaatkârları ve tekstil sektörü temsilcilerini bir araya getirdi. Programda malzeme deneyleri, konuşmalar, canlı üretim gösterimleri, atölyeler ve kıyafet değişim pazarı gibi farklı formatlar kullanıldı. MADEBACK, bir giysi veya malzemenin kullanım süresinin sonunda atığa dönüşmek zorunda olmadığını; tasarım ve üretim bilgisiyle yeni bir kullanım döngüsüne girebileceğini göstermeyi amaçladı.
12. Primark, geri dönüştürülmüş denim kullanımını artırmak için Denim Deal'e katıldı
27 Ekim 2026 | İrlanda / Uluslararası · Tekstil geri dönüşümü
Primark, tüketici kullanımından sonra atık hâline gelen denimlerin yeniden pamuk lifine dönüştürülmesini destekleyen uluslararası Denim Deal girişimine katıldığını açıkladı. Marka, 2026'nın önceki aylarında en az %20 geri dönüştürülmüş denim içeren beş parçalık bir kapsül koleksiyon geliştirdiğini ve ürünlerin geri dönüşümünü kolaylaştırmak için elastan ile gereksiz metal perçinlerden kaçındığını bildirdi.
Primark'ın açıklamasına göre 2024/25 döneminde satılan denim ürünlerinin %8'i markanın döngüsel tasarım kriterlerini karşılıyordu. Yeni iş birliği, geri dönüştürülmüş pamuğun daha büyük ölçekte kullanılabilmesi için markalar, geri dönüşüm şirketleri ve tedarikçilerin birlikte çözmesi gereken teknik sorunlara odaklanıyor.
13. L'Oréal ve Avolta, yeniden doldurulabilir parfümler için iş birliği yaptı
9 Ekim 2026 · Haber tarihi | Fransa / Uluslararası · Döngüsel ambalaj
L'Oréal Travel Retail ve Avolta, Cannes'daki TFWA World Exhibition sırasında sürdürülebilirlikle bağlantılı ortak bir iş planı üzerinde anlaşmaya vardı. İş birliği, seyahat perakendeciliğinde tedarik zincirinden kaynaklanan emisyonların azaltılmasını ve yeniden doldurulabilir güzellik ürünlerinin yaygınlaştırılmasını hedefliyor. Şirketler, 2030 yılına kadar temel parfüm kategorilerinde yeniden doldurma formatlarının %10 düzeyine ulaşmasını amaçladıklarını açıkladı. Taşıma süreçlerinde daha düşük emisyonlu yöntemlerin kullanılması, lojistik kapasitesinin optimize edilmesi ve satış danışmanlarına sürdürülebilirlik eğitimi verilmesi de planın parçaları arasında yer alıyor.
14. Kozmetik ham maddelerinin %75'i incelenen grupta yüksek sürdürülebilirlik riski taşıyor
14 Ekim 2026 | Küresel araştırma · Tedarik zinciri
Verisk Maplecroft, The Beauty Industry's Blind Spot başlıklı analizinde kozmetik sektöründe yaygın kullanılan sekiz önemli ham maddeyi çevresel ve insan hakları riskleri açısından inceledi. Palm yağı, kakao, shea fındığı, Hindistan cevizi, soya ve karnauba mumundan oluşan altı girdi, birleşik sürdürülebilirlik risk değerlendirmesinde yüksek risk kategorisine girdi. Çalışmada özellikle çocuk işçiliği, zorla çalıştırma, arazi kullanımı, ormansızlaşma ve su kaynakları üzerindeki baskılar değerlendirildi. Bulgular, doğal veya bitkisel kaynaklı ham maddelerin kendiliğinden etik ve sürdürülebilir kabul edilemeyeceğini, güzellik markalarının doğrudan tedarikçilerinin ötesini de araştırması gerektiğini ortaya koyuyor.
15. Ecocert, 18 binden fazla kozmetik bileşeni için doğrulanmış veri platformunu tanıttı
15 Ekim 2026 | Fransa · Şeffaf tedarik
Sertifikasyon kuruluşu Ecocert, kozmetik markaları, formül geliştiriciler ve ham madde tedarikçileri için Ecocert Sourcing adlı dijital platformunu tanıttı. Platform, 18 binden fazla kozmetik bileşenine ilişkin kaynak ve sürdürülebilirlik verilerinin bağımsız doğrulamayla değerlendirilmesini amaçlıyor. Geliştirme sürecine sektör temsilcileri de dahil edilirken, Sustainability Data Check adlı hizmetle ham maddelere ilişkin sürdürülebilirlik bilgilerinin kontrol edilmesine yönelik bir yapı sunuldu. Bu girişim, kozmetik markalarının çevresel iddialarını yalnızca pazarlama mesajlarıyla değil, doğrulanabilir tedarik verileriyle destekleme ihtiyacına yanıt vermeyi hedefliyor.
16. Atık insan heykelleri, tüketim toplumunun izlerini Mannheim'a taşıdı
28 Eylül–15 Ekim 2026 | Almanya · Atık sanat
Alman sanatçı HA Schult'un Trash People projesi, 30. yılı kapsamında Mannheim Üniversitesi'nde yeniden izleyiciyle buluştu. Ezilmiş içecek kutuları, elektronik atıklar, ambalajlar ve diğer tüketim kalıntılarından oluşturulan insan boyutundaki figürler, kaynak tüketimi ve çevresel etkiler üzerine düşünmeye davet etti. 1996'dan bu yana dünyanın farklı noktalarında sergilenen eserler, Mannheim'da fotoğraf arşivi ve sanatçının katıldığı etkinliklerle birlikte sunuldu. 1 Ekim'de düzenlenen döngüsel ekonomi tartışmasında da sanatın tüketim alışkanlıklarını sorgulamadaki rolü gündeme geldi.
17. Onya McCausland, maden atıklarından elde ettiği pigmentlerle manzarayı yeniden yorumladı
10 Ekim 2026–16 Ocak 2027 | Birleşik Krallık · Ekolojik sanat
Londra'daki Proposition Bethnal Green'de açılan The Residues sergisi, sanatçı Onya McCausland'ın endüstriyel üretimin doğada bıraktığı kalıntılarla geliştirdiği resim çalışmalarını bir araya getirdi. Sanatçı, eski maden sahalarından, atık barajlarından ve endüstriyel alanlardan topladığı mineral maddeleri işleyerek kendine özgü pigmentler elde ediyor. Bu süreçte malzemelerin yakılması, öğütülmesi ve rafine edilmesi, eserlerin renk ve yüzey özelliklerini doğrudan belirliyor. McCausland'ın yaklaşımı, manzarayı yalnızca resmin konusu olmaktan çıkarıp insan faaliyetlerinin değiştirdiği toprağın kendisini sanatsal malzemeye dönüştürüyor.
18. World Press Photo, iklim krizinin hem yıkımını hem çözüm arayışlarını fotoğraflarla anlattı
1–28 Ekim 2026 | Sırbistan · İklim fotoğrafçılığı
World Press Photo'nun Down to Earth: Climate Change and Climate Futures sergisi, Ekim ayında Belgrad'daki Kalemegdan Kalesi çevresinde açık hava formatında gerçekleştirildi. Sergi, ödüllü 21 fotoğraf projesi aracılığıyla kuraklık, orman yangınları, petrol çıkarımı, yükselen deniz seviyeleri ve çevresel yıkımın farklı coğrafyalardaki etkilerini ele aldı. İkinci bölümde ise alternatif enerji projeleri, yerel toplulukların direnişi, bilimsel çözümler ve ekosistemlerin korunmasına yönelik girişimlere yer verildi. Krizin yanında çözüm ve dayanışmayı da görünür kılan seçki, iklim fotoğrafçılığında yalnızca felaketi değil, değişim olasılıklarını da anlatmanın önemini gösterdi.
19. Riga'da sanat, bilim ve teknoloji iklimin geleceğini birlikte tartıştı
22–23 Ekim 2026 | Letonya · Sanat ve bilim
RIXC Art Science Festival, 2026 programını Climate Imagination temasıyla Riga'da gerçekleştirdi. Letonya Ulusal Kütüphanesi ve RIXC Gallery'de düzenlenen etkinliklerde sanatçılar, araştırmacılar ve yaratıcı teknoloji alanında çalışan profesyoneller, iklim değişikliğinin ekosistemler ve günlük yaşam üzerindeki etkilerini tartıştı. Sergilerde bitki dünyaları, mikroorganizmalar, yapay yaşam biçimleri, ekolojik ortak yaşam ve çevresel hafıza gibi temalar ele alındı. Proje, iklim krizini yalnızca bilimsel verilerle açıklamak yerine, sanat yoluyla geleceğin olası yaşam biçimlerini hayal etmenin de değerli bir düşünme yöntemi olabileceğini savundu.
20. Kullanılmış kahve telvesi, kozmetik üretiminde yeni bir ham maddeye dönüşüyor
6 Ekim 2026 · Duyuru tarihi | Birleşik Krallık · İleri dönüşüm
İskoçya merkezli Revive Eco, kullanılmış kahve telvesinden elde ettiği ileri dönüştürülmüş kahve yağını ticari ölçekte tedarik edebilecek aşamaya ulaştığını duyurdu. Şirket, geliştirdiği ham maddeyi cilt bakım ürünlerinde palm yağı ve petrokimyasal kaynaklı bazı bileşenlere alternatif olarak konumlandırıyor. Ürünün 10–11 Kasım 2026 tarihlerinde Coventry'de düzenlenecek SCS Formulate etkinliğinde sektör profesyonellerine tanıtılacağı açıklandı. Bu gelişme, gıda tüketiminden ortaya çıkan organik atıkların kozmetik sektöründe katma değerli bir kaynağa dönüştürülmesine ilişkin yeni bir örnek sunarken, ürünün çevresel etkilerinin bağımsız verilerle değerlendirilmesi önemini koruyor.
Yeni İnci'nin Meme Kanseri Farkındalık Ayı mesajından hareketle protez sütyenleri, kapsayıcı iç giyim tasarımını ve perakendede değişen ihtiyaçları inceliyoruz.
80’lerin renkli modasından bej minimalizme nasıl geldik? Fast fashion, sosyal medya algoritmaları ve standartlaşan estetik kişisel stilimizi ve kültürel kimliğimizi nasıl etkiliyor?
Moda ve pazarlama dünyası yıllardır genç kuşakların peşinden koşuyor. Oysa büyüyen 50+ tüketici kitlesi, markalara çok daha temel bir soru soruyor: Müşteriniz yaş alırken markanız onun hayatında kalabilecek mi?
