Ayyıldız Dokuma, Tekirdağ Ergene Havzası’ndaki su krizine karşı Epson ile teknolojiyi devreye sokan yeni üretim yaklaşımını ‘Tekstilde Susuz Devrim’ olarak duyurdu. Bu işbirliği ile amaçlanan ise hem su ayak izini küçültmek hem de yüksek hızda üretimi daha düşük su/enerji etkisiyle mümkün kılarak sürdürülebilir üretim sunabilmek.
“Susuz” kelimesi kulağa harika geliyor; ama tekstilde “susuz” derken aslında nerede ve ne kadar sudan söz ettiğimizi netleştirmek gerekiyor. Çünkü bazı teknolojiler, özellikle baskı aşamasında suyu ciddi biçimde azaltabiliyor; fakat bu, üretimin tüm adımlarında suyun sıfırlandığı anlamına gelmiyor.
Ergene gibi su stresi ve kirlilik baskısı yüksek bölgelerde asıl farkı, yalnızca teknoloji değil ölçüm + arıtma + kimyasal şeffaflık yaratıyor.
Ayyıldız Dokuma’nın Hedefi Ne?
Tekirdağ Ergene Havzası’ndaki su krizine karşı teknoloji yatırımı yaptığını duyuran Ayyıldız Dokuma, Türkiye’de bir ilk olarak Epson Monna Lisa 64000 dijital tekstil baskı teknolojisini üretim hattına entegre ettiğini paylaşıyor. Doğal elyaf üzerine uzmanlaşan ve üretiminin %80’ini başta INDITEX grubu olmak üzere Almanya, ABD ve İngiltere dahil 40 ülkeye ihraç eden şirket; bu yatırımın su tüketimini minimize etmek ve üretim kalitesini standardize etmek amacıyla yapıldığını vurguluyor.
Kurucu ortak Emre Oğulu, daha önce farklı markalarla yapılan denemelerde kalite ve süreklilik sorunları yaşadıklarını; su sıkıntısı nedeniyle pigment baskıya yönelmek zorunda kaldıklarını ve bu noktada Epson’un yalnızca bir makine değil “bir vizyon” sunduğunu belirtiyor. Oğulu ayrıca, pigment mürekkep teknolojisi sayesinde su ve enerji tüketimlerinin düştüğünü, numune ve üretim hızının ivmelendiğini; ilk makineden 8 ay sonra artan talebi karşılamak için ikinci makine yatırımını da yaptıklarını aktarıyor. Bültene göre Epson tarafı da bu süreci “tedarikçi değil stratejik partner” yaklaşımıyla, teknik kadrosuyla üretimin her aşamasına eşlik ederek yürütüyor.
Teknolojinin Getirdiği Avantaj
Bültene göre Epson, Monna Lisa 64000’in pigment mürekkep teknolojisi ile bazı iş akışlarında baskı sonrası yıkama gibi su yoğun işlemleri azaltabildiği/ortadan kaldırabildiği ve bunun çevresel etkiyi düşürmeye yardımcı olduğu ifade ediliyor. 64 baskı kafasıyla yüksek hız, doğal elyaflarda canlı ve dayanıklı baskı, geniş renk gamı ve istikrarlı performans gibi özellikler de paylaşılıyor. Epson’un kurumsal sürdürülebilirlik yaklaşımı tarafında ise 2050’ye kadar “karbon negatif ve yeraltı kaynaklarından arınmış operasyon” taahhüdü, Ar-Ge yatırımı ve üretim standartlarına dair bilgiler yer alıyor.
BMH claim-check: 6 maddede ne güçlü, ne eksik?
1- Pigment bazlı dijital tekstil baskı, bazı klasik süreçleri azaltabilirPigment baskının en büyük avantajı, pek çok senaryoda buharlama (steaming) ve yoğun yıkama gibi su/enerji yoğun adımları zaltabilmesi veya bazı iş akışlarında ortadan kaldırabilmesi. Epson’un Monna Lisa pigment yaklaşımı için “steaming/washing gerektirmediği” ve su tüketimini ciddi düşürdüğü yönünde açıklamaları var.
2- Epson, “renk baskısı aşamasında” su azaltımı için iddialı bir oran paylaşıyorEpson’un Monna Lisa sayfalarında, pigmentle renk baskısı aşamasında su tüketiminin “%97’ye kadar” azaltılabildiği gibi bir iddia bulunuyor. BBunun ise tüm üretim değil; baskı aşamasında gerçekleştiğinin altını çiziyor.
3- Kimyasal güvenliği açısından en azından bir “eşik” varEpson GENESTA mürekkepler için OEKO-TEX ECO PASSPORT sertifikasından bahsediyor; ayrıca Epson’un kendi “digital fabric printer” sayfasında GENESTA mürekkeplerin ECO PASSPORT ve pigment/reaktif için GOTS onayı ifadeleri yer alıyor. Bu, “zararsız” demek değil; ama en azından kimyasal uygunluk için bir çerçeve sunuyor.
4- “Susuz” demek sıfır su demek değilPigment baskı “yıkamasız” iş akışına yaklaşabilir; ama pratikte; kumaşın ön hazırlığı (pre-treatment), baskı sonrası fikse/kurutma/termo işlemleri, üretimin diğer adımları (haşıl sökme, yıkama, terbiye/finisaj vb.) gibi toplam su etkisini belirler. Yani “susuz devrim” yerine “baskı aşamasında su azaltımı” demek daha doğru.
5- Su azalırken kimyasal profili değişir (binder/yardımcı kimyasallar)Pigment baskıda bağlayıcılar (binder) ve yardımcı kimyasallar devreye girer. Sektör rehberleri, baskı patlarının düşük VOC, APEO-free vb. olmasını önerir; bazı binder türlerinin biyobozunurluk profilleri sınırlı olabilir. Bu yüzden “susuz” iddiası, kimyasal yönetim ve emisyonlar ile birlikte okunmalı
6- Ergene bağlamında çıta daha da yüksekErgene Havzası için mesele sadece su miktarı değil; atıksu kalitesi ve kirlilik yükü. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın hazırladığı raporda, havzadaki kirlilikte sanayileşme etkisi ve tekstil sektörünün yoğunluğu açıkça vurgulanıyor. Bu nedenle bu işbirliğinin arıtma, deşarj, geri kazanım yönünden de verilerini görmek kıymetli.
BiModaHayat değerlendirmesi:
Bu işbirliği, özellikle baskı aşamasında su/enerji azaltımı hedefleyen bir dijital dönüşüm hamlesi olarak değerli bir örnek olabilir. Ancak “susuz devrim” gibi ifadeler, doğru anlaşılması için mutlaka kapsam ister: “Susuz” hangi aşama için söyleniyor, toplam su tüketiminde ölçülen düşüş ne, atıksu ve kimyasal yönetimi nasıl, Ergene gibi hassas bir bölgede arıtma/geri kazanım yaklaşımı nasıl?
Bu örnek, sayısal veriler ve süreç kapsamı paylaşıldıkça ‘iyi niyetli bir yatırım’ olmanın ötesine geçip, Ergene gibi hassas bölgelerde dönüşümün nasıl yapılabileceğine dair daha güçlü bir referansa dönüşebilir.
Yorumlar